Talmud Zevachim, Chapitre 9 (ט) · Daf 65b à 73b
Texte intégral en hébreu, accompagné de la phonétique pour le lire même sans maîtriser l'hébreu. Lisez-le seul ou partagez-en la lecture à plusieurs.
Partager cette lecture à plusieurs
Daf 65b
- שִׁיסַּע וְלֹא הִבְדִּיל. תָּנוּ רַבָּנַן: ״וְשִׁסַּע״ – אֵין שִׁיסַּע אֶלָּא בַּיָּד, וְכֵן הוּא אוֹמֵר: ״וַיְשַׁסְּעֵהוּ כְּשַׁסַּע הַגְּדִי״. chisa velo hivdil. tanou rabanan: "vechisa" – én chisa ela bayad, vekhén hou omér: "vaychaseéou kechasa hagedi".
- לֹא הֵסִיר אֶת הַמּוּרְאָה כּוּ׳. מַתְנִיתִין דְּלָא כְּרַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן; דְּתַנְיָא, אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן: שָׁמַעְתִּי שֶׁמַּבְדִּילִין בְּחַטַּאת הָעוֹף. lo hésir et hamoura kou'. matnitin dela kerabi elazar berabi chimon; detanya, amar rabi elazar berabi chimon: chamati chemavdilin be'hatat haof.
- מַאי בֵּינַיְיהוּ? אָמַר רַב חִסְדָּא: מִיצּוּי חַטַּאת הָעוֹף מְעַכֵּב אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ. תַּנָּא קַמָּא סָבַר: מִיצּוּי חַטַּאת הָעוֹף מְעַכֵּב; וְכֵיוָן דְּמִצּוּי דָּם, קָעָבֵיד מַעֲשֵׂה עוֹלָה בְּחַטַּאת הָעוֹף. ma bénayou? amar rav 'hisda: mitsou 'hatat haof meakév ika bénayou. tana kama savar: mitsou 'hatat haof meakév; vekhévan demitsou dam, kaavéd maasé ola be'hatat haof.
- וְרַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן סָבַר: מִיצּוּי חַטַּאת הָעוֹף לֹא מְעַכֵּב, וּמְחַתֵּךְ בָּשָׂר בְּעָלְמָא הוּא. verabi elazar berabi chimon savar: mitsou 'hatat haof lo meakév, oum'hatékh basar bealma hou.
- רָבָא אָמַר: שְׁהִיָּיה בְּסִימָן שֵׁנִי בְּעוֹלַת הָעוֹף מְעַכֵּב אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ. תַּנָּא קַמָּא סָבַר: שְׁהִיָּיה בְּסִימָן שֵׁנִי בְּעוֹלַת הָעוֹף – לֹא מְעַכֵּב; וְאַף עַל גַּב דִּשְׁהִיָּיה, קָא עָבֵיד מַעֲשֵׂה עוֹלָה בְּחַטָּאת. rava amar: chehiya besiman chéni beolat haof meakév ika bénayou. tana kama savar: chehiya besiman chéni beolat haof – lo meakév; veaf al gav dichhiya, ka avéd maasé ola be'hatat.
- וְרַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן סָבַר: מְעַכֵּב; וְכֵיוָן דִּשְׁהִיָּיה, מְחַתֵּךְ בָּשָׂר בְּעָלְמָא הוּא. verabi elazar berabi chimon savar: meakév; vekhévan dichhiya, me'hatékh basar bealma hou.
- אַבָּיֵי אָמַר: רוֹב בָּשָׂר מְעַכֵּב אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ. abayé amar: rov basar meakév ika bénayou.
- וּבִפְלוּגְתָּא דְּרַבִּי זֵירָא וְרַבִּי שְׁמוּאֵל בַּר רַב יִצְחָק; חַד אָמַר: שְׁהִיָּיה בְּסִימָן שֵׁנִי בְּעוֹלַת הָעוֹף מְעַכֵּב אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ, וְחַד אָמַר: רוֹב בָּשָׂר מְעַכֵּב אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ. ouviflougta derabi zéra verabi chemouél bar rav yits'hak; 'had amar: chehiya besiman chéni beolat haof meakév ika bénayou, ve'had amar: rov basar meakév ika bénayou.
- מִכְּלָל דְּבָעֵינַן דְּרוֹב בָּשָׂר בַּתְּחִילָּה?! אִין; וְהָתַנְיָא: כֵּיצַד מוֹלְקִין חַטַּאת הָעוֹף? חוֹתֵךְ שִׁדְרָה וּמַפְרֶקֶת בְּלֹא רוֹב בָּשָׂר, עַד שֶׁמַּגִּיעַ לַוֶּושֶׁט אוֹ לַקָּנֶה. הִגִּיעַ לַוֶּושֶׁט אוֹ לַקָּנֶה – חוֹתֵךְ סִימָן אֶחָד אוֹ רוּבּוֹ, וְרוֹב בָּשָׂר עִמּוֹ. וּבָעוֹלָה – שְׁנַיִם אוֹ רוֹב שְׁנַיִם. mikelal devaénan derov basar bate'hila?! in; vehatanya: kétsad molkin 'hatat haof? 'hotékh chidra oumafreket belo rov basar, ad chemagia lavechet o lakane. higia lavechet o lakane – 'hotékh siman e'had o roubo, verov basar imo. ouvaola – chenayim o rov chenayim.
- אַמְרוּהָ קַמֵּיהּ דְּרַבִּי יִרְמְיָה, אָמַר: לָא שְׁמִיעַ לְהוּ הָא דְּאָמַר רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן אֶלְיָקִים מִשּׁוּם רַבִּי אֶלְעָזָר בֶּן פְּדָת מִשּׁוּם רַבִּי אֶלְעָזָר בֶּן שַׁמּוּעַ? אוֹמֵר הָיָה רַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן: שָׁמַעְתִּי בְּחַטַּאת הָעוֹף שֶׁמַּבְדִּילִין. וּמַאי ״לֹא יַבְדִּיל״ – amrouha kaméh derabi yirmeya, amar: la chemia leou ha deamar rabi chimon ben elyakim michoum rabi elazar ben pedat michoum rabi elazar ben chamoua? omér haya rabi elazar berabi chimon: chamati be'hatat haof chemavdilin. ouma "lo yavdil" –
Daf 66a
- אֵין צָרִיךְ לְהַבְדִּיל. אֲמַר לֵיהּ רַב אַחָא בְּרֵיהּ דְּרָבָא לְרַב אָשֵׁי: אֶלָּא מֵעַתָּה, גַּבֵּי בוֹר דִּכְתִיב ״וְלֹא יְכַסֶּנּוּ״ – הָכִי נָמֵי דְּאֵין צָרִיךְ לְכַסּוֹת?! én tsarikh lehavdil. amar léh rav a'ha beréh derava lerav aché: ela méata, gabé vor dikhtiv "velo yekhasenou" – hakhi namé deén tsarikh lekhasot?!
- הָכִי הַשְׁתָּא?! הָתָם, כֵּיוָן דִּכְתִיב ״בַּעַל הַבּוֹר יְשַׁלֵּם״ – עִלָּוֵיהּ הוּא דִּרְמֵי לְכַסּוֹיֵי. אֲבָל הָכָא, מִכְּדֵי כְּתִיב ״וְהִקְרִיבוֹ״ – חָלַק הַכָּתוּב בֵּין חַטַּאת הָעוֹף לְעוֹלַת הָעוֹף; hakhi hachta?! hatam, kévan dikhtiv "baal habor yechalém" – ilavéh hou dirmé lekhasoyé. aval hakha, mikedé ketiv "vehikrivo" – 'halak hakatouv bén 'hatat haof leolat haof;
- ״לֹא יַבְדִּיל״ לְמָה לִי? שְׁמַע מִינַּהּ: אֵין צָרִיךְ לְהַבְדִּיל. "lo yavdil" lema li? chema minah: én tsarikh lehavdil.
- מִיצָּה דַּם הַגּוּף. תָּנוּ רַבָּנַן: ״עוֹלָה״ – אַף עַל פִּי שֶׁמִּיצָּה דַּם הַגּוּף וְלֹא מִיצָּה דַּם הָרֹאשׁ. יָכוֹל מִיצָּה דַּם הָרֹאשׁ וְלֹא מִיצָּה דַּם הַגּוּף? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״הוּא״. mitsa dam hagouf. tanou rabanan: "ola" – af al pi chemitsa dam hagouf velo mitsa dam haroch. yakhol mitsa dam haroch velo mitsa dam hagouf? talmoud lomar: "hou".
- מַאי תַּלְמוּדָא? אָמַר רָבִינָא: מִסְתַּבְּרָא, דְּרוֹב דָּמִים בַּגּוּף שְׁכִיחִי. ma talmouda? amar ravina: mistabera, derov damim bagouf chekhi'hi.
- הֲדַרַן עֲלָךְ קׇדְשֵׁי קָדָשִׁים hadaran alakh kodché kadachim
- מַתְנִי' חַטַּאת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה, כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת, לְשֵׁם חַטָּאת — כְּשֵׁירָה. matni' 'hatat haof cheasaah lemata, kemaasé 'hatat, lechém 'hatat — kechéra.
- כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם עוֹלָה, כְּמַעֲשֵׂה עוֹלָה לְשֵׁם חַטָּאת, כְּמַעֲשֵׂה עוֹלָה לְשֵׁם עוֹלָה – פְּסוּלָה. עֲשָׂאָהּ לְמַעְלָה כְּמַעֲשֵׂה כּוּלָּן – פְּסוּלָה. kemaasé 'hatat lechém ola, kemaasé ola lechém 'hatat, kemaasé ola lechém ola – pesoula. asaah lemala kemaasé koulan – pesoula.
- עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַעְלָה; כְּמַעֲשֵׂה עוֹלָה לְשֵׁם עוֹלָה – כְּשֵׁירָה. כְּמַעֲשֵׂה עוֹלָה לְשֵׁם חַטָּאת – כְּשֵׁירָה, וּבִלְבַד שֶׁלֹּא עָלְתָה לִבְעָלֶיהָ. olat haof cheasaah lemala; kemaasé ola lechém ola – kechéra. kemaasé ola lechém 'hatat – kechéra, ouvilvad chelo alta livaleha.
- כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם עוֹלָה, כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – פְּסוּלָה. עֲשָׂאָהּ לְמַטָּה; כְּמַעֲשֵׂה כּוּלָּן – פְּסוּלָה. kemaasé 'hatat lechém ola, kemaasé 'hatat lechém 'hatat – pesoula. asaah lemata; kemaasé koulan – pesoula.
Daf 66b
- גְּמָ׳ דְּשַׁנִּי בְּמַאי? אִילֵימָא דְּשַׁנִּי בִּמְלִיקָה – נֵימָא דְּלָא כְּרַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן, דְּאָמַר: שָׁמַעְתִּי שֶׁמַּבְדִּילִין בְּחַטַּאת הָעוֹף? gema' dechani bema? iléma dechani bimlika – néma dela kerabi elazar berabi chimon, deamar: chamati chemavdilin be'hatat haof?
- וְלָא אוֹקֵימְנָא דְּלָא כְּרַבִּי אֶלְעָזָר בְּרַבִּי שִׁמְעוֹן?! vela okémna dela kerabi elazar berabi chimon?!
- לָא; דְּשַׁנִּי בְּהַזָּאָה. la; dechani behazaa.
- הָכִי נָמֵי מִסְתַּבְּרָא – מִדְּקָתָנֵי סֵיפָא: עֲשָׂאָהּ לְמַעְלָה כְּמַעֲשֵׂה כּוּלָּן – פְּסוּלָה, וַאֲפִילּוּ כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת. דְּשַׁנִּי בְּמַאי? אִילֵימָא דְּשַׁנִּי בִּמְלִיקָה, הָאָמַר מָר: מְלִיקָה בְּכׇל מָקוֹם בַּמִּזְבֵּחַ – כְּשֵׁירָה! אֶלָּא לָאו דְּשַׁנִּי בְּהַזָּאָה? וּמִדְּסֵיפָא בְּהַזָּאָה, רֵישָׁא נָמֵי בְּהַזָּאָה. hakhi namé mistabera – midekatané séfa: asaah lemala kemaasé koulan – pesoula, vaafilou kemaasé 'hatat lechém 'hatat. dechani bema? iléma dechani bimlika, haamar mar: melika bekhol makom bamizbé'ha – kechéra! ela la dechani behazaa? oumideséfa behazaa, récha namé behazaa.
- מִידֵּי אִירְיָא?! הָא כִּדְאִיתָא, וְהָא כִּדְאִיתָא! midé irya?! ha kidita, veha kidita!
- עוֹלַת הָעוֹף כּוּ׳. דְּשַׁנִּי בְּמַאי? olat haof kou'. dechani bema?
- אִילֵּימָא דְּשַׁנִּי בִּמְלִיקָה; מִדְּקָתָנֵי סֵיפָא: כּוּלָּן אֵין מְטַמְּאִין בְּבֵית הַבְּלִיעָה, וּמוֹעֲלִין בָּהֶן – נֵימָא דְּלָא כְּרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ? דְּאִי כְּרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ, הָאָמַר: אֵין מוֹעֲלִין! iléma dechani bimlika; midekatané séfa: koulan én metamein bevét habelia, oumoalin bahen – néma dela kerabi yeochoua? dei kerabi yeochoua, haamar: én moalin!
- וְאֶלָּא בְּמִיצּוּי? veela bemitsou?
- אֵימָא סֵיפָא: עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: מוֹעֲלִין בָּהּ, רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר: אֵין מוֹעֲלִין בָּהּ. דְּשַׁנִּי בְּמַאי? éma séfa: olat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat – rabi eliezer omér: moalin bah, rabi yeochoua omér: én moalin bah. dechani bema?
- אִילֵּימָא בְּמִיצּוּי, אֵימַר דְּאָמַר רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ – דְּשַׁנִּי בִּמְלִיקָה; בְּמִיצּוּי מִי אָמַר?! iléma bemitsou, émar deamar rabi yeochoua – dechani bimlika; bemitsou mi amar?!
- וְאֶלָּא בִּמְלִיקָה? רֵישָׁא וְסֵיפָא בִּמְלִיקָה, וּמְצִיעֲתָא בְּמִיצּוּי?! veela bimlika? récha veséfa bimlika, oumtsiata bemitsou?!
- אִין; רֵישָׁא וְסֵיפָא בִּמְלִיקָה, וּמְצִיעֲתָא בְּמִיצּוּי. in; récha veséfa bimlika, oumtsiata bemitsou.
- מַתְנִי׳ וְכוּלָּן אֵין מְטַמְּאִין בְּבֵית הַבְּלִיעָה, וּמוֹעֲלִים בָּהֶן; חוּץ מֵחַטַּאת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת. matni' vekhoulan én metamein bevét habelia, oumoalim bahen; 'houts mé'hatat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat.
- עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: מוֹעֲלִים בָּהּ, רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר: אֵין מוֹעֲלִים בָּהּ. olat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat – rabi eliezer omér: moalim bah, rabi yeochoua omér: én moalim bah.
- אָמַר רַבִּי אֱלִיעֶזֶר: וּמָה אִם חַטָּאת, שֶׁאֵין מוֹעֲלִים בָּהּ לִשְׁמָהּ – כְּשֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ מוֹעֲלִים בָּהּ; עוֹלָה, שֶׁמּוֹעֲלִים בָּהּ לִשְׁמָהּ – כְּשֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ אֵינוֹ דִּין שֶׁיִּמְעֲלוּ בָּהּ?! amar rabi eliezer: ouma im 'hatat, cheén moalim bah lichmah – kechechina et chemah moalim bah; ola, chemoalim bah lichmah – kechechina et chemah éno din cheyimalou bah?!
- אָמַר לוֹ רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: לֹא; אִם אָמַרְתָּ בְּחַטָּאת שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ לְשֵׁם עוֹלָה – שֶׁכֵּן שִׁינָּה אֶת שְׁמָהּ לְדָבָר שֶׁיֵּשׁ בּוֹ מְעִילָה; תֹּאמַר בְּעוֹלָה שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ לְשֵׁם חַטָּאת – שֶׁכֵּן שִׁינָּה אֶת שְׁמָהּ לְדָבָר שֶׁאֵין בּוֹ מְעִילָה?! amar lo rabi yeochoua: lo; im amarta be'hatat chechina et chemah lechém ola – chekén china et chemah ledavar cheyéch bo meila; tomar beola chechina et chemah lechém 'hatat – chekén china et chemah ledavar cheén bo meila?!
Daf 67a
- אָמַר לוֹ רַבִּי אֱלִיעֶזֶר: וַהֲרֵי קׇדְשֵׁי קָדָשִׁים שֶׁשְּׁחָטָן בַּדָּרוֹם וּשְׁחָטָן לְשֵׁם קֳדָשִׁים קַלִּים יוֹכִיחוּ – שֶׁכֵּן שִׁינָּה אֶת שְׁמָם לְדָבָר שֶׁאֵין בּוֹ מְעִילָה, וּמוֹעֲלִין בָּהֶן; אַף אַתָּה אַל תִּתְמַהּ עַל הָעוֹלָה – אַף עַל פִּי שֶׁשִּׁינָּה שְׁמָהּ לְדָבָר שֶׁאֵין בּוֹ מְעִילָה, שֶׁיִּמְעֲלוּ בָּהּ! amar lo rabi eliezer: vaharé kodché kadachim cheche'hatan badarom ouch'hatan lechém kodachim kalim yokhi'hou – chekén china et chemam ledavar cheén bo meila, oumoalin bahen; af ata al titmah al haola – af al pi chechina chemah ledavar cheén bo meila, cheyimalou bah!
- אָמַר לוֹ רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: לֹא; אִם אָמַרְתָּ בְּקׇדְשֵׁי קָדָשִׁים שֶׁשְּׁחָטָן בַּדָּרוֹם וּשְׁחָטָן לְשֵׁם קֳדָשִׁים קַלִּים – שֶׁכֵּן שִׁינָּה אֶת שְׁמָם לְדָבָר שֶׁיֵּשׁ בּוֹ אִיסּוּר וְהֶיתֵּר; תֹּאמַר בְּעוֹלָה – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ לְדָבָר שֶׁכּוּלּוֹ הֶיתֵּר?! amar lo rabi yeochoua: lo; im amarta bekodché kadachim cheche'hatan badarom ouch'hatan lechém kodachim kalim – chekén china et chemam ledavar cheyéch bo isour vehetér; tomar beola – chechina et chemah ledavar chekoulo hetér?!
- גְּמָ׳ תַּנְיָא, אָמַר לוֹ רַבִּי אֱלִיעֶזֶר לְרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: אָשָׁם שֶׁשְּׁחָטוֹ בַּצָּפוֹן לְשֵׁם שְׁלָמִים יוֹכִיחַ – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמוֹ, וּמוֹעֲלִין בּוֹ; וְאַף אַתָּה אַל תִּתְמַהּ עַל הָעוֹלָה – שֶׁאַף עַל פִּי שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ, שֶׁיִּמְעֲלוּ בָּהּ. gema' tanya, amar lo rabi eliezer lerabi yeochoua: acham cheche'hato batsafon lechém chelamim yokhi'ha – chechina et chemo, oumoalin bo; veaf ata al titmah al haola – cheaf al pi chechina et chemah, cheyimalou bah.
- אָמַר לוֹ רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: לֹא; אִם אָמַרְתָּ בְּאָשָׁם – שֶׁאִם שִׁינָּה אֶת שְׁמוֹ לֹא שִׁינָּה אֶת מְקוֹמוֹ; תֹּאמַר בְּעוֹלָה – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמָהּ?! amar lo rabi yeochoua: lo; im amarta beacham – cheim china et chemo lo china et mekomo; tomar beola – chechina et chemah vechina et mekomah?!
- אָמַר לוֹ רַבִּי אֱלִיעֶזֶר: אָשָׁם שֶׁשְּׁחָטוֹ בַּדָּרוֹם לְשֵׁם שְׁלָמִים יוֹכִיחַ – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמוֹ וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמוֹ, וּמוֹעֲלִין בּוֹ; אַף אַתָּה אַל תִּתְמַהּ עַל הָעוֹלָה – שֶׁאַף עַל פִּי שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמָהּ, מוֹעֲלִין בָּהּ. amar lo rabi eliezer: acham cheche'hato badarom lechém chelamim yokhi'ha – chechina et chemo vechina et mekomo, oumoalin bo; af ata al titmah al haola – cheaf al pi chechina et chemah vechina et mekomah, moalin bah.
- אָמַר לוֹ רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: לֹא; אִם אָמַרְתָּ בְּאָשָׁם – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמוֹ וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמוֹ, וְלֹא שִׁינָּה אֶת מַעֲשָׂיו; תֹּאמַר בְּעוֹלָה – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמָהּ וְאֶת מַעֲשֶׂיהָ, וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמָהּ?! amar lo rabi yeochoua: lo; im amarta beacham – chechina et chemo vechina et mekomo, velo china et maasa; tomar beola – chechina et chemah veet maaseha, vechina et mekomah?!
- אָמַר רָבָא, וְנֵימָא לֵיהּ: אָשָׁם שֶׁשְּׁחָטוֹ בַּדָּרוֹם לְשֵׁם שְׁלָמִים בְּשִׁינּוּי בְּעָלִים – שֶׁשִּׁינָּה אֶת שְׁמוֹ, וְשִׁינָּה אֶת מְקוֹמוֹ, וְשִׁינָּה אֶת מַעֲשָׂיו! amar rava, venéma léh: acham cheche'hato badarom lechém chelamim bechinou bealim – chechina et chemo, vechina et mekomo, vechina et maasa!
- מִדְּלָא קָאָמַר לֵיהּ הָכִי, שְׁמַע מִינַּהּ: נְחֵית רַבִּי אֱלִיעֶזֶר לְטַעְמֵיהּ דְּרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ – דְּאָמַר רַב אַדָּא בַּר אַהֲבָה, אוֹמֵר הָיָה רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – כֵּיוָן שֶׁמָּלַק בָּהּ סִימָן אֶחָד, נִמְשֶׁכֶת וְנַעֲשֵׂית חַטַּאת הָעוֹף. midela kaamar léh hakhi, chema minah: ne'hét rabi eliezer letaméh derabi yeochoua – deamar rav ada bar ahava, omér haya rabi yeochoua: olat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat – kévan chemalak bah siman e'had, nimchekhet venaasét 'hatat haof.
- אִי הָכִי, חַטַּאת הָעוֹף נָמֵי – שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַעְלָה כְּמַעֲשֵׂה הָעוֹלָה; מִכִּי מָלֵיק בַּהּ סִימָן אֶחָד, תִּימָּשֵׁךְ וְתֶהֱוֵי עוֹלַת הָעוֹף! וְכִי תֵּימָא הָכִי נָמֵי, וְהָא אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן מִשּׁוּם רַבִּי בְּנָאָה: כָּךְ הִיא הַצָּעָה שֶׁל מִשְׁנָה! מַאי, לָאו כָּךְ הִיא הַצָּעָה – וְתוּ לָא? i hakhi, 'hatat haof namé – cheasaah lemala kemaasé haola; miki malék bah siman e'had, timachékh vetehevé olat haof! vekhi téma hakhi namé, veha amar rabi yo'hanan michoum rabi benaa: kakh hi hatsaa chel michna! ma, la kakh hi hatsaa – vetou la?
- לָא; כָּךְ הַצָּעָה שֶׁל כּוּלָּהּ מִשְׁנָה. la; kakh hatsaa chel koulah michna.
- רַב אָשֵׁי אָמַר: בִּשְׁלָמָא עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – כֵּיוָן דְּהָא הֶכְשֵׁירָהּ בְּסִימָן אֶחָד וְהָא הֶכְשֵׁירָהּ בִּשְׁנֵי סִימָנִין; וְעוֹלַת הָעוֹף לְמַטָּה לֵיתַהּ; כֵּיוָן דְּמָלַק בָּהּ סִימָן אֶחָד – נִמְשֶׁכֶת וְנַעֲשֵׂית חַטַּאת הָעוֹף. rav aché amar: bichlama olat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat – kévan deha hekhchérah besiman e'had veha hekhchérah bichné simanin; veolat haof lemata létah; kévan demalak bah siman e'had – nimchekhet venaasét 'hatat haof.
- אֶלָּא חַטַּאת הָעוֹף, כֵּיוָן דְּאָמַר מָר: מְלִיקָה – בְּכׇל מָקוֹם כְּשֵׁירָה; מִכִּי מָלֵק בַּהּ סִימָן אֶחָד – אִיפַּסְלָא; כִּי הֲדַר מָלֵיק בְּאִידַּךְ סִימָן – הֵיכִי מִמַּשְׁכָה וְהָוְיָא עוֹלַת הָעוֹף? ela 'hatat haof, kévan deamar mar: melika – bekhol makom kechéra; miki malék bah siman e'had – ipasla; ki hadar malék beidakh siman – hékhi mimachkha vehavya olat haof?
- גּוּפָא – אָמַר רַב אַדָּא בַּר אַהֲבָה, אוֹמֵר הָיָה רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ: עוֹלַת הָעוֹף שֶׁעֲשָׂאָהּ לְמַטָּה כְּמַעֲשֵׂה חַטָּאת לְשֵׁם חַטָּאת – כֵּיוָן שֶׁמָּלַק בָּהּ סִימָן אֶחָד, נִמְשֶׁכֶת וְנַעֲשֵׂית חַטַּאת הָעוֹף. goufa – amar rav ada bar ahava, omér haya rabi yeochoua: olat haof cheasaah lemata kemaasé 'hatat lechém 'hatat – kévan chemalak bah siman e'had, nimchekhet venaasét 'hatat haof.
Daf 67b
- תָּא שְׁמַע: חַטָּאת לָזוֹ וְעוֹלָה לָזוֹ; ta chema: 'hatat lazo veola lazo;
- עָשָׂה שְׁתֵּיהֶן לְמַעְלָה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. שְׁתֵּיהֶן לְמַטָּה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. אַחַת לְמַעְלָה וְאַחַת לְמַטָּה – שְׁתֵּיהֶן פְּסוּלוֹת; שֶׁאֲנִי אוֹמֵר: חַטָּאת קְרֵבָה לְמַעְלָה, וְעוֹלָה קְרֵבָה לְמַטָּה. asa chetéhen lemala – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul. chetéhen lemata – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul. a'hat lemala vea'hat lemata – chetéhen pesoulot; cheani omér: 'hatat keréva lemala, veola keréva lemata.
- נְהִי נָמֵי דְּעוֹלָה קְרֵבָה לְמַטָּה, תִּימְשׁוֹךְ וְתֶהֱוֵי חַטַּאת הָעוֹף! nehi namé deola keréva lemata, timchokh vetehevé 'hatat haof!
- אֵימוֹר דְּאָמַר רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ – בְּחַד גַּבְרָא; בִּתְרֵי גַבְרֵי מִי אָמַר?! émor deamar rabi yeochoua – be'had gavra; bitré gavré mi amar?!
- תָּא שְׁמַע: חַטָּאת וְעוֹלָה, וּסְתוּמָה, וּמְפוֹרֶשֶׁת – ta chema: 'hatat veola, oustouma, oumforechet –
- עָשָׂה כּוּלָּן לְמַעְלָה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. כּוּלָּן לְמַטָּה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. חֶצְיָין לְמַעְלָה וְחֶצְיָין לְמַטָּה – אֵינָהּ כְּשֵׁירָה אֶלָּא סְתוּמָה, וּמִתְחַלֶּקֶת בֵּינֵיהֶן. asa koulan lemala – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul. koulan lemata – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul. 'hetsyan lemala ve'hetsyan lemata – énah kechéra ela setouma, oumit'haleket bénéhen.
- וְאִילּוּ מְפוֹרָשִׁין – לָא; וְאַמַּאי? נְהִי נָמֵי דְּעוֹלָה קְרֵבָה לְמַטָּה, תִּימְשׁוֹךְ וְתִיהְוֵי חַטַּאת הָעוֹף! veilou meforachin – la; veama? nehi namé deola keréva lemata, timchokh vetihvé 'hatat haof!
- וְכִי תֵּימָא הָא דְּלָא כְּרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ – וּמִי מָצֵית אָמְרַתְּ הָכִי?! vekhi téma ha dela kerabi yeochoua – oumi matsét amrate hakhi?!
- תָּא שְׁמַע, הָאִשָּׁה שֶׁאָמְרָה: ״הֲרֵי עָלַי קֵן אִם אֵלֵד זָכָר״; יָלְדָה זָכָר – מְבִיאָה שְׁתֵּי קִינִּים, אַחַת לְנִדְרָהּ וְאַחַת לְחוֹבָתָהּ. ta chema, haicha cheamra: "haré ala kén im éléd zakhar"; yalda zakhar – mevia cheté kinim, a'hat lenidrah vea'hat le'hovatah.
- נְתָנָתַן לַכֹּהֵן – הַכֹּהֵן צָרִיךְ לַעֲשׂוֹתָן שָׁלֹשׁ לְמַעְלָה וְאַחַת לְמַטָּה. netanatan lakohén – hakohén tsarikh laasotan chaloch lemala vea'hat lemata.
- לֹא עָשָׂה כֵּן, אֶלָּא עָשָׂה שְׁתַּיִם לְמַעְלָה וּשְׁתַּיִם לְמַטָּה, וְלֹא נִמְלַךְ – צְרִיכָה שֶׁתָּבִיא עוֹד פְּרֵידָה אַחַת, וְתַקְרִיבֶנָּה לְמַעְלָה. lo asa kén, ela asa chetayim lemala ouchtayim lemata, velo nimlakh – tserikha chetavi od peréda a'hat, vetakrivena lemala.
- מִמִּין אֶחָד. וּמִשְּׁנֵי מִינִין – תָּבִיא שְׁתַּיִם. mimin e'had. oumichené minin – tavi chetayim.
- פֵּרְשָׁה נִדְרָהּ – [צְרִיכָה] לְהָבִיא עוֹד שָׁלֹשׁ פְּרֵידִין. pércha nidrah – [tserikha] lehavi od chaloch perédin.
- מִמִּין אֶחָד. וּמִשְּׁנֵי מִינִין – תָּבִיא אַרְבַּע. mimin e'had. oumichené minin – tavi arba.
- קָבְעָה נִדְרָהּ – kava nidrah –
Daf 68a
- צְרִיכָה שֶׁתָּבִיא עוֹד חָמֵשׁ פְּרֵידִין לְמַעְלָה. tserikha chetavi od 'haméch perédin lemala.
- מִמִּין אֶחָד. וּמִשְּׁנֵי מִינִין – תָּבִיא שֵׁשׁ. mimin e'had. oumichené minin – tavi chéch.
- נְתָנָתַן לַכֹּהֵן, וְאֵינָהּ יוֹדַעַת מָה נָתְנָה; הָלַךְ הַכֹּהֵן וְעָשָׂה, וְאֵינוֹ יוֹדֵעַ מָה עָשָׂה – צְרִיכָה אַרְבַּע פְּרִידִין לְנִדְרָהּ, וּשְׁתַּיִם לְחוֹבָתָהּ, וְחַטָּאת אַחַת. netanatan lakohén, veénah yodaat ma natna; halakh hakohén veasa, veéno yodéa ma asa – tserikha arba peridin lenidrah, ouchtayim le'hovatah, ve'hatat a'hat.
- בֶּן עַזַּאי אוֹמֵר: שְׁתֵּי חַטָּאוֹת. ben aza omér: cheté 'hataot.
- אָמַר רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ, זֶהוּ שֶׁאָמְרוּ: כְּשֶׁהוּא חַי – קוֹלוֹ אֶחָד, וּכְשֶׁהוּא מֵת – קוֹלוֹ שִׁבְעָה. amar rabi yeochoua, zeou cheamrou: kecheou 'ha – kolo e'had, oukhcheou mét – kolo chiva.
- אֵימַר דַּאֲמַר רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ – לְאַפּוֹקַהּ מִידֵי מְעִילָה; לְמִיסַּק לֵיהּ לְחוֹבָה מִי אָמַר?! émar daamar rabi yeochoua – leapokah midé meila; lemisak léh le'hova mi amar?!
- מַתְנִי׳ כׇּל הַפְּסוּלִין שֶׁמָּלְקוּ – מְלִיקָתָן פְּסוּלָה, וְאֵינָן מְטַמְּאוֹת בְּבֵית הַבְּלִיעָה. מָלַק בִּשְׂמֹאל אוֹ בַּלַּיְלָה, שָׁחַט חוּלִּין בִּפְנִים וְקָדָשִׁים בַּחוּץ – אֵינָן מְטַמְּאוֹת בְּבֵית הַבְּלִיעָה. matni' kol hapesoulin chemalkou – melikatan pesoula, veénan metameot bevét habelia. malak bismol o balayla, cha'hat 'houlin bifnim vekadachim ba'houts – énan metameot bevét habelia.
- מָלַק בְּסַכִּין; מָלַק חוּלִּין בִּפְנִים וְקָדָשִׁים בַּחוּץ; malak besakin; malak 'houlin bifnim vekadachim ba'houts;
Daf 68b
- תּוֹרִין שֶׁלֹּא הִגִּיעַ זְמַנָּן, וּבְנֵי יוֹנָה שֶׁעָבַר זְמַנָּן; שֶׁיָּבְשָׁה גַּפָּהּ, שֶׁנִּסְמֵית עֵינָהּ וְשֶׁנִּקְטְעָה רַגְלָהּ – מְטַמֵּא בְּבֵית הַבְּלִיעָה. torin chelo higia zemanan, ouvné yona cheavar zemanan; cheyavcha gapah, chenismét énah vecheniktea raglah – metamé bevét habelia.
- זֶה הַכְּלָל: כֹּל שֶׁפְּסוּלוֹ בַּקּוֹדֶשׁ – אֵינוֹ מְטַמֵּא בְּבֵית הַבְּלִיעָה; לֹא הָיָה פְּסוּלוֹ בַּקּוֹדֶשׁ – מְטַמֵּא בְּבֵית הַבְּלִיעָה. ze hakelal: kol chepesoulo bakodech – éno metamé bevét habelia; lo haya pesoulo bakodech – metamé bevét habelia.
- גְּמָ׳ אָמַר רַב: שְׂמֹאל וְלַיְלָה – אֵין מְטַמְּאִין בְּבֵית הַבְּלִיעָה, זָר וְסַכִּין – מְטַמְּאִין בְּבֵית הַבְּלִיעָה. gema' amar rav: semol velayla – én metamein bevét habelia, zar vesakin – metamein bevét habelia.
- מַאי שְׁנָא שְׂמֹאל – דְּאִית לֵיהּ הֶכְשֵׁירָה בְּיוֹם הַכִּפּוּרִים, וְלַיְלָה – אִית לֵיהּ הֶכְשֵׁירָה בְּאֵיבָרִים וּפְדָרִים; זָר נָמֵי – אִית לֵיהּ הֶכְשֵׁירָה בִּשְׁחִיטָה! שְׁחִיטָה לָאו עֲבוֹדָה הִיא. ma chena semol – deit léh hekhchéra beom hakipourim, velayla – it léh hekhchéra beévarim oufdarim; zar namé – it léh hekhchéra bich'hita! che'hita la avoda hi.
- וְלָא?! וְהָא אָמַר רַבִּי זֵירָא: שְׁחִיטַת פָּרָה בְּזָר – פְּסוּלָה; וּמַחְוֵי רַב עֲלַהּ: אֶלְעָזָר וְ״חוּקָּה״! vela?! veha amar rabi zéra: che'hitat para bezar – pesoula; ouma'hvé rav alah: elazar ve"'houka"!
- שָׁאנֵי פָּרָה, דְּקׇדְשֵׁי בֶּדֶק הַבַּיִת הִיא. chané para, dekodché bedek habayit hi.
- וְלָא כֹּל דְּכֵן הוּא: קׇדְשֵׁי בֶּדֶק הַבַּיִת בָּעוּ כְּהוּנָּה, קׇדְשֵׁי מִזְבֵּחַ מִיבַּעְיָא?! vela kol dekhén hou: kodché bedek habayit baou keouna, kodché mizbé'ha mibaya?!
- אָמַר רַב שִׁישָׁא בְּרֵיהּ דְּרַב אִידִי: מִידֵּי דְּהָוֵה אַמַּרְאוֹת נְגָעִים – דְּלָאו עֲבוֹדָה הִיא, וּבָעֲיָא כְּהוּנָּה. amar rav chicha beréh derav idi: midé dehavé amarot negaim – dela avoda hi, ouvaaya keouna.
- וְנֵילַף מִבָּמָה! venélaf mibama!
- מִבָּמָה לָא יָלֵיף. mibama la yaléf.
- וְלָא?! וְהָתַנְיָא: מִנַּיִן לַיּוֹצֵא שֶׁאִם עָלָה לֹא יֵרֵד – שֶׁהֲרֵי יוֹצֵא כָּשֵׁר בְּבָמָה. vela?! vehatanya: minayin layotsé cheim ala lo yéréd – cheharé yotsé kachér bevama.
- תָּנָא אַ״זֹּאת תּוֹרַת הָעוֹלָה״ סְמִיךְ לֵיהּ. tana a"zot torat haola" semikh léh.
- וְרַבִּי יוֹחָנָן אָמַר: זָר אֵין מְטַמֵּא אַבֵּית הַבְּלִיעָה, סַכִּין מְטַמֵּא אַבֵּית הַבְּלִיעָה. verabi yo'hanan amar: zar én metamé abét habelia, sakin metamé abét habelia.
- תְּנַן: כׇּל הַפְּסוּלִין שֶׁמָּלְקוּ – מְלִיקָתָן פְּסוּלָה. בִּשְׁלָמָא לְרַבִּי יוֹחָנָן, ״כֹּל״ – לְאֵיתוֹיֵי זָר. אֶלָּא לְרַב, ״כׇּל״ – לְאֵיתוֹיֵי מַאי? tenan: kol hapesoulin chemalkou – melikatan pesoula. bichlama lerabi yo'hanan, "kol" – leétoyé zar. ela lerav, "kol" – leétoyé ma?
- (לָאו) לְאֵיתוֹיֵי שְׂמֹאל וְלַיְלָה. שְׂמֹאל וְלַיְלָה בְּהֶדְיָא קָתָנֵי! תָּנֵי וַהֲדַר מְפָרֵשׁ. (la) leétoyé semol velayla. semol velayla behedya katané! tané vahadar mefaréch.
- תָּא שְׁמַע: זֶה הַכְּלָל – כֹּל שֶׁהָיָה פְּסוּלוֹ בַּקּוֹדֶשׁ, אֵינוֹ מְטַמֵּא בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה. בִּשְׁלָמָא לְרַבִּי יוֹחָנָן, ״כֹּל״ לְאֵיתוֹיֵי זָר. אֶלָּא לְרַב, לְאֵיתוֹיֵי מַאי? ta chema: ze hakelal – kol chehaya pesoulo bakodech, éno metamé begadim abét habelia. bichlama lerabi yo'hanan, "kol" leétoyé zar. ela lerav, leétoyé ma?
Daf 69a
- וְלִיטַעְמָיךְ, ״שֶׁלֹּא הָיָה פְּסוּלוֹ בַּקּוֹדֶשׁ״ לְאֵיתוֹיֵי מַאי? velitamakh, "chelo haya pesoulo bakodech" leétoyé ma?
- אֶלָּא רֵישָׁא לְאֵיתוֹיֵי שְׁחִיטַת קָדָשִׁים בִּפְנִים, סֵיפָא לְאֵיתוֹיֵי מְלִיקַת חוּלִּין בַּחוּץ. ela récha leétoyé che'hitat kadachim bifnim, séfa leétoyé melikat 'houlin ba'houts.
- תַּנְיָא כְּוָותֵיהּ דְּרַבִּי יוֹחָנָן: מְלָקָהּ זָר, מְלָקָהּ פָּסוּל, הַפִּיגּוּל וְהַנּוֹתָר וְהַטָּמֵא – אֵין מְטַמְּאִין אַבֵּית הַבְּלִיעָה. tanya kevatéh derabi yo'hanan: melakah zar, melakah pasoul, hapigoul vehanotar vehatamé – én metamein abét habelia.
- אָמַר רַבִּי יִצְחָק: שָׁמַעְתִּי שְׁתַּיִם – אַחַת קְמִיצַת זָר, וְאַחַת מְלִיקַת זָר; אַחַת תֵּרֵד, וְאַחַת לֹא תֵּרֵד; וְלָא יָדַעְנָא. אָמַר חִזְקִיָּה, מִסְתַּבְּרָא: קְמִיצָה תֵּרֵד, מְלִיקָה לֹא תֵּרֵד. amar rabi yits'hak: chamati chetayim – a'hat kemitsat zar, vea'hat melikat zar; a'hat téréd, vea'hat lo téréd; vela yadana. amar 'hizkiya, mistabera: kemitsa téréd, melika lo téréd.
- מַאי שְׁנָא מְלִיקָה – דְּיֶשְׁנָהּ בְּבָמָה, קְמִיצָה נָמֵי – יֶשְׁנָהּ בְּבָמָה! ma chena melika – deyechnah bevama, kemitsa namé – yechnah bevama!
- וְכִי תֵימָא אֵין מִנְחָה בְּבָמָה, אֵין עוֹפוֹת נָמֵי בְּבָמָה! vekhi téma én min'ha bevama, én ofot namé bevama!
- דְּאָמַר רַב שֵׁשֶׁת: לְדִבְרֵי הָאוֹמֵר יֵשׁ מִנְחָה בְּבָמָה – יֵשׁ עוֹפוֹת בְּבָמָה. לְדִבְרֵי הָאוֹמֵר אֵין מִנְחָה – אֵין עוֹפוֹת. מַאי טַעְמָא? ״זְבָחִים״ וְלֹא מְנָחוֹת, ״זְבָחִים״ וְלֹא עוֹפוֹת. deamar rav chéchet: ledivré haomér yéch min'ha bevama – yéch ofot bevama. ledivré haomér én min'ha – én ofot. ma tama? "zeva'him" velo mena'hot, "zeva'him" velo ofot.
- אֶלָּא אֵימָא: אֵין קִידּוּשׁ בִּכְלִי שָׁרֵת בְּמִנְחָה בְּבָמָה. ela éma: én kidouch bikhli charét bemin'ha bevama.
- מָלַק בִּשְׂמֹאל אוֹ בַּלַּיְלָה כּוּ׳. תָּנוּ רַבָּנַן: יָכוֹל תְּהֵא מְלִיקָה שֶׁהִיא לִפְנִים, מְטַמְּאָה בְּגָדִים בְּבֵית הַבְּלִיעָה? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״נְבֵלָה״. malak bismol o balayla kou'. tanou rabanan: yakhol tehé melika chehi lifnim, metamea begadim bevét habelia? talmoud lomar: "nevéla".
- הָא נָמֵי נְבֵלָה הִיא! אֶלָּא תַּלְמוּד לוֹמַר: ״טְרֵיפָה״; מָה טְרֵיפָה – שֶׁאֵין מַתֶּרֶת אֶת הָאִיסּוּר, אַף כֹּל – שֶׁאֵין מַתֶּרֶת אֶת הָאִיסּוּר. ha namé nevéla hi! ela talmoud lomar: "teréfa"; ma teréfa – cheén materet et haisour, af kol – cheén materet et haisour.
- (יצא) [יָצָאת] מְלִיקָה שֶׁהִיא לִפְנִים – הוֹאִיל וְהִיא מַתֶּרֶת אֶת הָאִיסּוּר, אֵין מְטַמֵּא בְּגָדִים בְּבֵית הַבְּלִיעָה. (yts) [yatsat] melika chehi lifnim – hoil vehi materet et haisour, én metamé begadim bevét habelia.
- הֵבִיא הַמּוֹלֵק (קֵ״ץ חָפֵ״ץ – סִימָן) קָדָשִׁים בַּחוּץ, וּמוֹלֵק חוּלִּין בֵּין מִבִּפְנִים בֵּין מִבַּחוּץ – הוֹאִיל וְאֵין מַתִּירִין אֶת הָאִיסּוּר, מְטַמְּאִין בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה. hévi hamolék (ké"ts 'hafé"ts – siman) kadachim ba'houts, oumolék 'houlin bén mibifnim bén miba'houts – hoil veén matirin et haisour, metamein begadim abét habelia.
- תַּנְיָא אִידַּךְ: יָכוֹל תְּהֵא שְׁחִיטַת חוּלִּין לִפְנִים, וְקָדָשִׁים בֵּין מִבִּפְנִים וּבֵין מִבַּחוּץ, מְטַמְּאָה אַבֵּית הַבְּלִיעָה? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״נְבֵלָה״. tanya idakh: yakhol tehé che'hitat 'houlin lifnim, vekadachim bén mibifnim ouvén miba'houts, metamea abét habelia? talmoud lomar: "nevéla".
- הָא נָמֵי נְבֵלָה הִיא! אֶלָּא תַּלְמוּד לוֹמַר: ״טְרֵיפָה״; מָה טְרֵיפָה – שָׁוָוה בִּפְנִים כְּבַחוּץ, אַף כֹּל – שָׁווֹת בִּפְנִים כְּבַחוּץ. ha namé nevéla hi! ela talmoud lomar: "teréfa"; ma teréfa – chava bifnim keva'houts, af kol – chaot bifnim keva'houts.
- יָצָא שְׁחִיטַת חוּלִּין בִּפְנִים, וְקָדָשִׁים בֵּין מִבִּפְנִים בֵּין מִבַּחוּץ – הוֹאִיל וְלֹא שָׁווּ בִּפְנִים כְּבַחוּץ, אֵין מְטַמְּאִין בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה. yatsa che'hitat 'houlin bifnim, vekadachim bén mibifnim bén miba'houts – hoil velo chaou bifnim keva'houts, én metamein begadim abét habelia.
- בִּשְׁלָמָא חוּלִּין – לֹא שָׁווּ בִּפְנִים כְּבַחוּץ; אֶלָּא קָדָשִׁים – אִידֵּי וְאִידֵּי פְּסוּלִין נִינְהוּ! bichlama 'houlin – lo chaou bifnim keva'houts; ela kadachim – idé veidé pesoulin ninou!
- אָמַר רָבָא: אִם הוֹעִילָה לוֹ שְׁחִיטַת חוּץ לְחַיְּיבוֹ כָּרֵת, לֹא תּוֹעִיל לוֹ לְטַהֲרָהּ מִידֵי נְבֵילָה?! amar rava: im hoila lo che'hitat 'houts le'hayevo karét, lo toil lo letaharah midé nevéla?!
- אַשְׁכְּחַן חוּץ, פָּנִים מְנָלַן? הוֹאִיל וְלֹא שָׁווּ בִּפְנִים כְּבַחוּץ. achke'han 'houts, panim menalan? hoil velo chaou bifnim keva'houts.
- אִי הָכִי, מָלַק קָדָשִׁים בַּחוּץ נָמֵי לָא – דְּלָא שָׁווּ בִּפְנִים כְּבַחוּץ! i hakhi, malak kadachim ba'houts namé la – dela chaou bifnim keva'houts!
- אָמַר רַב שִׁימִי בַּר אָשֵׁי: דָּנִין דָּבָר שֶׁלֹּא בְּהֶיכְשֵׁרוֹ מִדָּבָר שֶׁלֹּא בְּהֶיכְשֵׁרוֹ; וְאֵין דָּנִין דָּבָר שֶׁלֹּא בְּהֶיכְשֵׁרוֹ מִדָּבָר שֶׁבְּהֶיכְשֵׁרוֹ. amar rav chimi bar aché: danin davar chelo behekhchéro midavar chelo behekhchéro; veén danin davar chelo behekhchéro midavar chebehekhchéro.
- וְלָא?! וְהָתַנְיָא: מִנַּיִן לְיוֹצֵא – שֶׁאִם עָלָה לֹא יֵרֵד? שֶׁהֲרֵי יוֹצֵא כָּשֵׁר בְּבָמָה. vela?! vehatanya: minayin leotsé – cheim ala lo yéréd? cheharé yotsé kachér bevama.
- תַּנָּא אַ״זֹּאת תּוֹרַת הָעוֹלָה״ רִיבָּה סְמִיךְ לֵיהּ. tana a"zot torat haola" riba semikh léh.
- מַתְנִי׳ מָלַק וְנִמְצֵאת טְרֵיפָה – רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: אֵינָהּ מְטַמֵּא בְּבֵית הַבְּלִיעָה, matni' malak venimtsét teréfa – rabi méir omér: énah metamé bevét habelia,
Daf 69b
- רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: מְטַמֵּא. rabi yeouda omér: metamé.
- אָמַר רַבִּי מֵאִיר: קַל וָחוֹמֶר; אִם נִבְלַת בְּהֵמָה, שֶׁמְּטַמְּאָה בְּמַגָּע וּבְמַשָּׂא – שְׁחִיטָתָהּ מְטַהֶרֶת טְרֵיפָתָהּ מִטּוּמְאָתָהּ; נִבְלַת הָעוֹף, שֶׁאֵינוֹ מְטַמֵּא בְּמַגָּע וּבְמַשָּׂא – אֵינוֹ דִּין שֶׁתְּהֵא שְׁחִיטָתוֹ מְטַהֶרֶת טְרֵיפָתוֹ מִטּוּמְאָתוֹ?! amar rabi méir: kal va'homer; im nivlat behéma, chemetamea bemaga ouvmasa – che'hitatah metaheret teréfatah mitoumatah; nivlat haof, cheéno metamé bemaga ouvmasa – éno din chetehé che'hitato metaheret teréfato mitoumato?!
- מָה מָצִינוּ בִּשְׁחִיטָתוֹ – שֶׁהִיא מַכְשַׁרְתָּהּ לַאֲכִילָה, וּמְטַהֶרֶת טְרֵיפָתוֹ מִטּוּמְאָתוֹ; אַף מְלִיקָתוֹ, שֶׁהִיא מַכְשַׁרְתּוֹ בַּאֲכִילָה – תְּטַהֵר טְרֵיפָתוֹ מִידֵי טוּמְאָתוֹ! ma matsinou bich'hitato – chehi makhchartah laakhila, oumtaheret teréfato mitoumato; af melikato, chehi makhcharto baakhila – tetahér teréfato midé toumato!
- רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר: דַּיָּהּ כְּנִבְלַת בְּהֵמָה – שְׁחִיטָתָהּ מְטַהַרְתָּהּ, וְלֹא מְלִיקָתָהּ. rabi yosé omér: dayah kenivlat behéma – che'hitatah metahartah, velo melikatah.
- גְּמָ׳ וְרַבִּי מֵאִיר לָא דָּרֵישׁ ״דַּיּוֹ״?! וְהָא ״דַּיּוֹ״ דְּאוֹרָיְיתָא הוּא! gema' verabi méir la daréch "dayo"?! veha "dayo" deorayta hou!
- דְּתַנְיָא: מִדִּין קַל וְחוֹמֶר כֵּיצַד? ״וַיֹּאמֶר ה׳ אֶל מֹשֶׁה: וְאָבִיהָ יָרֹק יָרַק בְּפָנֶיהָ וְגוֹ׳״ – קַל וְחוֹמֶר לַשְּׁכִינָה אַרְבָּעָה עָשָׂר יוֹם; אֶלָּא דַּיּוֹ לַבָּא מִן הַדִּין לִהְיוֹת כַּנִּדּוֹן. detanya: midin kal ve'homer kétsad? "vayomer h' el moche: veaviha yarok yarak befaneha vego'" – kal ve'homer lachekhina arbaa asar yom; ela dayo laba min hadin lihot kanidon.
- אָמַר רַבִּי יוֹסֵי בְּרַבִּי אָבִין: רַבִּי מֵאִיר קְרָא אַשְׁכַּח וְקָדָרֵשׁ – amar rabi yosé berabi avin: rabi méir kera achka'h vekadaréch –
- ״זֹאת תּוֹרַת הַבְּהֵמָה וְהָעוֹף״ – וְכִי בְּאֵיזוֹ תּוֹרָה שָׁוְותָה בְּהֵמָה לְעוֹף וְעוֹף לִבְהֵמָה? בְּהֵמָה מְטַמְּאָה בְּמַגָּע וּבְמַשָּׂא, עוֹף אֵינוֹ מְטַמֵּא בְּמַגָּע וּבְמַשָּׂא! עוֹף מְטַמֵּא בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה, בְּהֵמָה אֵינָהּ מְטַמְּאָה בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה! "zot torat habehéma vehaof" – vekhi beézo tora chavta behéma leof veof livhéma? behéma metamea bemaga ouvmasa, of éno metamé bemaga ouvmasa! of metamé begadim abét habelia, behéma énah metamea begadim abét habelia!
- אֶלָּא לוֹמַר לָךְ: מָה בְּהֵמָה – דָּבָר שֶׁמַּכְשִׁירָהּ לַאֲכִילָה, מְטַהֵר טְרֵיפָתָהּ מִטּוּמְאָתָהּ; אַף עוֹף – דָּבָר שֶׁמַּכְשִׁירוֹ בַּאֲכִילָה, מְטַהֵר טְרֵיפָתוֹ מִטּוּמְאָתוֹ. ela lomar lakh: ma behéma – davar chemakhchirah laakhila, metahér teréfatah mitoumatah; af of – davar chemakhchiro baakhila, metahér teréfato mitoumato.
- וְרַבִּי יְהוּדָה מַאי טַעְמָא? קְרָא אַשְׁכַּח וְקָדָרֵשׁ: ״נְבֵלָה טְרֵפָה״. אָמַר רַבִּי יְהוּדָה: טְרֵפָה לָמָּה נֶאֶמְרָה? אִם טְרֵיפָה חַיָּה – הֲרֵי נְבֵילָה אֲמוּרָה! אִם טְרֵיפָה אֵינָהּ חַיָּה – הֲרֵי הִיא בִּכְלַל נְבֵילָה! אֶלָּא לְהָבִיא טְרֵיפָה שֶׁשְּׁחָטָהּ, שֶׁמְּטַמְּאָה. verabi yeouda ma tama? kera achka'h vekadaréch: "nevéla teréfa". amar rabi yeouda: teréfa lama neemra? im teréfa 'haya – haré nevéla amoura! im teréfa énah 'haya – haré hi bikhlal nevéla! ela lehavi teréfa cheche'hatah, chemetamea.
- אֲמַר לֵיהּ רַב שֵׁיזְבִי: אֶלָּא מֵעַתָּה, דִּכְתִיב: ״וְחֵלֶב נְבֵלָה וְחֵלֶב טְרֵפָה״ – amar léh rav chézvi: ela méata, dikhtiv: "ve'hélev nevéla ve'hélev teréfa" –
- הָתָם נָמֵי נֵימָא: אִם טְרֵיפָה חַיָּה – הֲרֵי נְבֵילָה אֲמוּרָה, אִם טְרֵיפָה אֵינָהּ חַיָּה – הֲרֵי הִיא בִּכְלַל נְבֵילָה! אֶלָּא לְהָבִיא טְרֵיפָה שֶׁשְּׁחָטָהּ, שֶׁחֶלְבָּהּ טָהוֹר. מִכְּלָל דְּהִיא מְטַמְּאָה? hatam namé néma: im teréfa 'haya – haré nevéla amoura, im teréfa énah 'haya – haré hi bikhlal nevéla! ela lehavi teréfa cheche'hatah, che'helbah taor. mikelal dehi metamea?
- וְהָאָמַר רַב יְהוּדָה אָמַר רַב, וְאָמְרִי לַהּ בְּמַתְנִיתָא תָּנָא: ״וְכִי יָמוּת מִן הַבְּהֵמָה״ – מִקְצָת בְּהֵמָה מְטַמְּאָה, מִקְצָת בְּהֵמָה אֵינָהּ מְטַמְּאָה. וְאֵיזוֹ זוֹ? זוֹ טְרֵיפָה שֶׁשְּׁחָטָהּ! vehaamar rav yeouda amar rav, veamri lah bematnita tana: "vekhi yamout min habehéma" – miktsat behéma metamea, miktsat behéma énah metamea. veézo zo? zo teréfa cheche'hatah!
- אֶלָּא טְרֵיפָה מִיבְּעֵי לֵיהּ – לְמַעוֹטֵי טְמֵאָה; מִי שֶׁיֵּשׁ בְּמִינָהּ טְרֵיפָה, יָצְתָה זוֹ שֶׁאֵין בְּמִינָהּ טְרֵיפָה. ela teréfa mibeé léh – lemaoté teméa; mi cheyéch beminah teréfa, yatsta zo cheén beminah teréfa.
- הָכָא נָמֵי – לְמַעוֹטֵי עוֹף טָמֵא, שֶׁאֵין בְּמִינוֹ טְרֵיפָה! hakha namé – lemaoté of tamé, cheén bemino teréfa!
- עוֹף טָמֵא לְרַבִּי יְהוּדָה – מִנְּבֵילָה נָפְקָא לֵיהּ. of tamé lerabi yeouda – minevéla nafka léh.
- דְּתַנְיָא, רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: יָכוֹל תְּהֵא נִבְלַת עוֹף טָמֵא מְטַמְּאָה בְּגָדִים אַבֵּית הַבְּלִיעָה? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״נְבֵלָה וּטְרֵפָה לֹא יֹאכַל״ – מִי שֶׁאִיסּוּרוֹ מִשּׁוּם בַּל תֹּאכַל נְבֵילָה; יָצָא זֶה, שֶׁאֵין אִיסּוּרוֹ מִשּׁוּם בַּל תֹּאכַל נְבֵילָה אֶלָּא מִשּׁוּם בַּל תֹּאכַל טָמֵא. detanya, rabi yeouda omér: yakhol tehé nivlat of tamé metamea begadim abét habelia? talmoud lomar: "nevéla outréfa lo yokhal" – mi cheisouro michoum bal tokhal nevéla; yatsa ze, cheén isouro michoum bal tokhal nevéla ela michoum bal tokhal tamé.
Daf 70a
- הַאי נָמֵי תִּיפּוֹק לִי מִ״וְּחֵלֶב נְבֵלָה״ – ha namé tipok li mi"ou'hélev nevéla" –
- מִי שֶׁאִיסּוּרוֹ מִשּׁוּם בַּל תֹּאכַל חֵלֶב נְבֵלָה; יָצָאתָה זוֹ שֶׁאֵין אִיסּוּרָהּ מִשּׁוּם בַּל תֹּאכַל [חֵלֶב נְבֵלָה], אֶלָּא מִשּׁוּם טָמֵא! mi cheisouro michoum bal tokhal 'hélev nevéla; yatsata zo cheén isourah michoum bal tokhal ['hélev nevéla], ela michoum tamé!
- אֶלָּא הַאי טְרֵיפָה מִיבְּעֵי לְאֵיתוֹיֵי חַיָּה – סָלְקָא דַּעְתָּךְ אָמֵינָא: מִי שֶׁחֶלְבָּהּ אָסוּר וּבְשָׂרָהּ מוּתָּר, יָצָאת זוֹ שֶׁחֶלְבָּהּ וּבְשָׂרָהּ מוּתָּר; קָא מַשְׁמַע לַן. ela ha teréfa mibeé leétoyé 'haya – salka datakh aména: mi che'helbah asour ouvsarah moutar, yatsat zo che'helbah ouvsarah moutar; ka machma lan.
- אֲמַר לֵיהּ: מַאי שְׁנָא טְמֵאָה – דְּאֵין חֶלְבָּהּ חָלוּק מִבְּשָׂרָהּ; חַיָּה נָמֵי – אֵין חֶלְבָּהּ חָלוּק מִבְּשָׂרָהּ! וְעוֹד, הָכְתִיב: ״וְאָכֹל לֹא תֹאכְלוּהוּ״! amar léh: ma chena teméa – deén 'helbah 'halouk mibesarah; 'haya namé – én 'helbah 'halouk mibesarah! veod, hakhtiv: "veakhol lo tokhlouou"!
- אֶלָּא אָמַר אַבָּיֵי: טְרֵיפָה לְגוּפֵיהּ אִיצְטְרִיךְ; שֶׁלֹּא תֹּאמַר: הוֹאִיל וּטְמֵאָה אֲסוּרָה מֵחַיִּים, וּטְרֵיפָה אֲסוּרָה מֵחַיִּים – מָה טְמֵאָה חֶלְבָּהּ טָמֵא, אַף טְרֵיפָה חֶלְבָּהּ טָמֵא. ela amar abayé: teréfa legouféh itsterikh; chelo tomar: hoil outméa asoura mé'hayim, outréfa asoura mé'hayim – ma teméa 'helbah tamé, af teréfa 'helbah tamé.
- אִי הָכִי, הַאי נָמֵי מִיבְּעֵי; שֶׁלֹּא תֹּאמַר: הוֹאִיל וְעוֹף טָמֵא אָסוּר בַּאֲכִילָה, וּטְרֵיפָה אֲסוּרָה בַּאֲכִילָה – מָה עוֹף טָמֵא אֵינוֹ מְטַמֵּא, אַף טְרֵיפָה אֵינָהּ מְטַמְּאָה! i hakhi, ha namé mibeé; chelo tomar: hoil veof tamé asour baakhila, outréfa asoura baakhila – ma of tamé éno metamé, af teréfa énah metamea!
- וְעוֹד, מִי אִיכָּא לְמֵילַף טְרֵפָה מִטְּמֵאָה?! טְמֵאָה לֹא הָיְתָה לָהּ שְׁעַת הַכּוֹשֶׁר, טְרֵיפָה הָיְתָה לָהּ שְׁעַת הַכּוֹשֶׁר! וְכִי תֵּימָא: טְרֵיפָה מִבֶּטֶן מַאי אִיכָּא לְמֵימַר? בְּמִינַהּ מִיהָא אִיכָּא! veod, mi ika lemélaf teréfa miteméa?! teméa lo hayta lah cheat hakocher, teréfa hayta lah cheat hakocher! vekhi téma: teréfa mibeten ma ika lemémar? beminah miha ika!
- אֶלָּא אָמַר רָבָא, הַתּוֹרָה אָמְרָה: יָבֹא אִיסּוּר נְבֵילָה וְיָחוּל עַל אִיסּוּר חֵלֶב, יָבֹא אִיסּוּר טְרֵיפָה וְיָחוּל עַל אִיסּוּר חֵלֶב. ela amar rava, hatora amra: yavo isour nevéla veya'houl al isour 'hélev, yavo isour teréfa veya'houl al isour 'hélev.
- וּצְרִיכִי; דְּאִי אַשְׁמְעִינַן נְבֵילָה – מִשּׁוּם דִּמְטַמְּיָא, אֲבָל טְרֵיפָה אֵימָא לָא; וְאִי אַשְׁמְעִינַן טְרֵיפָה – מִשּׁוּם דְּאִיסּוּרָהּ מֵחַיִּים, אֲבָל נְבֵילָה אֵימָא לָא; צְרִיכָא. outsrikhi; dei achmeinan nevéla – michoum dimtameya, aval teréfa éma la; vei achmeinan teréfa – michoum deisourah mé'hayim, aval nevéla éma la; tserikha.
- וְרַבִּי מֵאִיר, הַאי ״טְרֵפָה״ מַאי עָבֵיד לֵיהּ? מִיבְּעֵי לֵיהּ לְמַעוֹטֵי שְׁחִיטָה שֶׁהִיא לִפְנִים. verabi méir, ha "teréfa" ma avéd léh? mibeé léh lemaoté che'hita chehi lifnim.
- וְרַבִּי יְהוּדָה – ״טְרֵפָה״ אַחֲרִינָא כְּתִיב. verabi yeouda – "teréfa" a'harina ketiv.
- וְרַבִּי מֵאִיר – חַד לְמַעוֹטֵי שְׁחִיטָה שֶׁהִיא לִפְנִים, וְחַד לְמַעוֹטֵי עוֹף טָמֵא. verabi méir – 'had lemaoté che'hita chehi lifnim, ve'had lemaoté of tamé.
- וְרַבִּי יְהוּדָה – מִ״נְּבֵלָה״ נָפְקָא לֵיהּ. verabi yeouda – mi"nevéla" nafka léh.
- וְרַבִּי מֵאִיר – הַאי ״נְבֵלָה״ מַאי עָבֵיד לֵהּ? לְשִׁיעוּר אֲכִילָה בִּכְזַיִת. verabi méir – ha "nevéla" ma avéd léh? lechiour akhila bikhzayit.
- וְתִיפּוֹק לִי מִקְּרָא קַמָּא, מִדְּאַפְּקֵיהּ רַחֲמָנָא בִּלְשׁוֹן אֲכִילָה! vetipok li mikera kama, mideapekéh ra'hamana bilchon akhila!
- חַד לְשִׁיעוּר אֲכִילָה בִּכְזַיִת, וְחַד לְשִׁיעוּר אֲכִילָה בִּכְדֵי אֲכִילַת פְּרָס. 'had lechiour akhila bikhzayit, ve'had lechiour akhila bikhdé akhilat peras.
- סָלְקָא דַּעְתָּךְ אָמֵינָא: הוֹאִיל וְחִידּוּשׁ הוּא – יוֹתֵר מִכְּדֵי אֲכִילַת פְּרָס נָמֵי לִיטַמֵּא; קָא מַשְׁמַע לַן. salka datakh aména: hoil ve'hidouch hou – yotér mikedé akhilat peras namé litamé; ka machma lan.
- תָּנוּ רַבָּנַן: ״וְחֵלֶב נְבֵלָה וְחֵלֶב טְרֵפָה״ – בְּחֵלֶב בְּהֵמָה טְהוֹרָה הַכָּתוּב מְדַבֵּר. tanou rabanan: "ve'hélev nevéla ve'hélev teréfa" – be'hélev behéma teora hakatouv medabér.
- אַתָּה אוֹמֵר בְּחֵלֶב בְּהֵמָה טְהוֹרָה הַכָּתוּב מְדַבֵּר; אוֹ אֵינוֹ אֶלָּא בְּחֵלֶב בְּהֵמָה טְמֵאָה? ata omér be'hélev behéma teora hakatouv medabér; o éno ela be'hélev behéma teméa?
- אָמַרְתָּ: טִיהֵר מִכְּלַל שְׁחוּטָה, וְטִיהֵר מִכְּלַל חֵלֶב; מָה כְּשֶׁטִּיהֵר מִכְּלַל שְׁחוּטָה – בִּטְהוֹרָה וְלֹא בִּטְמֵאָה, אַף כְּשֶׁטִּיהֵר מִכְּלַל חֵלֶב – בִּטְהוֹרָה וְלֹא בִּטְמֵאָה. amarta: tihér mikelal che'houta, vetihér mikelal 'hélev; ma kechetihér mikelal che'houta – bitora velo bitméa, af kechetihér mikelal 'hélev – bitora velo bitméa.
- אוֹ כְּלָךְ לְדֶרֶךְ זוֹ: טִיהֵר מִכְּלַל נְבֵילָה, וְטִיהֵר מִכְּלַל חֵלֶב; מָה כְּשֶׁטִּיהֵר מִכְּלַל נְבֵילָה – בִּטְמֵאָה וְלֹא בִּטְהוֹרָה, אַף כְּשֶׁטִּיהֵר מִכְּלַל חֵלֶב – בִּטְמֵאָה וְלֹא בִּטְהוֹרָה! o kelakh lederekh zo: tihér mikelal nevéla, vetihér mikelal 'hélev; ma kechetihér mikelal nevéla – bitméa velo bitora, af kechetihér mikelal 'hélev – bitméa velo bitora!
- אָמְרַתְּ: amrate:
Daf 70b
- כְּשֶׁבָּא בְּדֶרֶךְ זוֹ – הִיא בִּטְהוֹרָה, וּכְשֶׁבָּא בְּדֶרֶךְ זוֹ – הִיא בִּטְמֵאָה; תַּלְמוּד לוֹמַר: ״טְרֵפָה״ – מִי שֶׁיֵּשׁ בְּמִינָהּ טְרֵיפָה. kecheba bederekh zo – hi bitora, oukhcheba bederekh zo – hi bitméa; talmoud lomar: "teréfa" – mi cheyéch beminah teréfa.
- אוֹצִיא אֶת הַטְּמֵאָה – שֶׁאֵין בְּמִינָהּ טְרֵיפָה, וְלֹא אוֹצִיא אֶת הַחַיָּה שֶׁיֵּשׁ בְּמִינָהּ טְרֵיפָה! תַּלְמוּד לוֹמַר: ״וְאָכֹל לֹא תֹאכְלוּהוּ״ – מִי שֶׁחֶלְבָּהּ אָסוּר וּבְשָׂרָהּ מוּתָּר, יָצָא חַיָּה שֶׁחֶלְבָּהּ וּבְשָׂרָהּ מוּתָּר. otsi et hateméa – cheén beminah teréfa, velo otsi et ha'haya cheyéch beminah teréfa! talmoud lomar: "veakhol lo tokhlouou" – mi che'helbah asour ouvsarah moutar, yatsa 'haya che'helbah ouvsarah moutar.
- אֲמַר לֵיהּ רַב יַעֲקֹב בַּר אַבָּא לְרָבָא: אֶלָּא מֵעַתָּה – נִבְלַת בְּהֵמָה טְהוֹרָה הוּא דִּמְטַמְּאָה, נִבְלַת בְּהֵמָה טְמֵאָה לָא מְטַמְּאָה?! אֲמַר לֵיהּ: כַּמָּה סָבֵי שַׁבֵּישְׁתּוּ בַּהּ! סֵיפָא אֲתָאן לְנִבְלַת עוֹף טָמֵא. amar léh rav yaakov bar aba lerava: ela méata – nivlat behéma teora hou dimtamea, nivlat behéma teméa la metamea?! amar léh: kama savé chabéchtou bah! séfa atan lenivlat of tamé.
- אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: לֹא טִיהֵר רַבִּי מֵאִיר אֶלָּא בִּתְמִימִין, אֲבָל בְּבַעֲלֵי מוּמִין לָא. וְרַבִּי אֶלְעָזָר אָמַר: אֲפִילּוּ בְּבַעֲלֵי מוּמִין. אִיתְּמַר נָמֵי, אָמַר רַב בִּיבִי אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר: מְטַהֵר הָיָה רַבִּי מֵאִיר בְּבַעֲלֵי מוּמִין, וַאֲפִילּוּ בַּאֲוָוזִין וְתַרְנְגוֹלִין. amar rabi yo'hanan: lo tihér rabi méir ela bitmimin, aval bevaalé moumin la. verabi elazar amar: afilou bevaalé moumin. itemar namé, amar rav bivi amar rabi elazar: metahér haya rabi méir bevaalé moumin, vaafilou baavazin vetarnegolin.
- בָּעֵי רַבִּי יִרְמְיָה: עָרַף עֵז, מַהוּ? baé rabi yirmeya: araf éz, maou?
- אֲוָוזִין וְתַרְנְגוֹלִין טַעְמָא מַאי – דְּמִינָא דְּעוֹפוֹת נִינְהוּ, אֲבָל עֵז לָאו מִינָא דְּעֶגְלָה נִינְהוּ; אוֹ דִילְמָא מִינָא דִּבְהֵמָה הוּא? avazin vetarnegolin tama ma – demina deofot ninou, aval éz la mina deegla ninou; o dilma mina divhéma hou?
- יָתֵיב רַב דִּימִי וְקָאָמַר לַהּ לְהָא שְׁמַעְתָּא, אֲמַר לֵיהּ אַבָּיֵי: מִכְּלָל דְּעֶגְלָה עֲרוּפָה טְהוֹרָה הִיא?! אֲמַר לֵיהּ: אִין, אָמְרִי דְּבֵי רַבִּי יַנַּאי: כַּפָּרָה כְּתִיב בָּהּ כְּקָדָשִׁים. yatév rav dimi vekaamar lah leha chemata, amar léh abayé: mikelal deegla aroufa teora hi?! amar léh: in, amri devé rabi yana: kapara ketiv bah kekadachim.
- מֵתִיב רַב נָתָן אֲבוּהּ דְּרַב הוּנָא (בַּר נָתָן): ״וְאָכֹל לֹא תֹאכְלוּהוּ״ – אֵין לִי אֶלָּא חֵלֶב שֶׁאָסוּר בַּאֲכִילָה וּמוּתָּר בַּהֲנָאָה; חֵלֶב שֶׁל שׁוֹר הַנִּסְקָל וְעֶגְלָה עֲרוּפָה – מִנַּיִן? métiv rav natan avouh derav houna (bar natan): "veakhol lo tokhlouou" – én li ela 'hélev cheasour baakhila oumoutar bahanaa; 'hélev chel chor haniskal veegla aroufa – minayin?
- תַּלְמוּד לוֹמַר: ״כׇּל חֵלֶב״. talmoud lomar: "kol 'hélev".
- וְאִי סָלְקָא דַעְתָּךְ עֶגְלָה עֲרוּפָה טְהוֹרָה הִיא – הִיא טְהוֹרָה וְחֶלְבָּהּ טָמֵא?! vei salka datakh egla aroufa teora hi – hi teora ve'helbah tamé?!
- הֵיכָא דַּעֲרַף מִיעְרָף – לָא אִיצְטְרִיכָא לֵיהּ; כִּי אִיצְטְרִיכָא, הֵיכָא דְּשַׁחְטַהּ מִישְׁחָט. hékha daaraf miraf – la itsterikha léh; ki itsterikha, hékha decha'htah mich'hat.
- וְתֵיהָנִי לֵיהּ שְׁחִיטָה לְטַהֲרָהּ מִידֵּי נְבֵלָה! לָא צְרִיכָא, שֶׁמֵּתָה. vetéhani léh che'hita letaharah midé nevéla! la tserikha, cheméta.
- מִכְּלָל דְּמֵחַיִּים אֲסוּרָה? אִין. אָמַר רַבִּי יַנַּאי: גְּבוּל שָׁמַעְתִּי וְשָׁכַחְתִּי, וְנָסְבִין חַבְרַיָּיא לְמֵימַר: יְרִידָתָהּ לְנַחַל אֵיתָן הִיא אוֹסַרְתָּהּ. mikelal demé'hayim asoura? in. amar rabi yana: gevoul chamati vechakha'hti, venasvin 'havraya lemémar: yeridatah lena'hal étan hi osartah.
- הֲדַרַן עֲלָךְ חַטַּאת הָעוֹף hadaran alakh 'hatat haof
- מַתְנִי׳ כׇּל הַזְּבָחִים שֶׁנִּתְעָרְבוּ בְּחַטָּאוֹת הַמֵּתוֹת אוֹ בְּשׁוֹר הַנִּסְקָל, אֲפִילּוּ אַחַת בְּרִיבּוֹא – יָמוּתוּ כּוּלָּן. נִתְעָרְבוּ בְּשׁוֹר שֶׁנֶּעֶבְדָה בּוֹ עֲבֵירָה, אוֹ matni' kol hazeva'him chenitarvou be'hataot hamétot o bechor haniskal, afilou a'hat beribo – yamoutou koulan. nitarvou bechor cheneevda bo avéra, o
Daf 71a
- שֶׁהֵמִית אֶת הָאָדָם עַל פִּי עֵד אֶחָד אוֹ עַל פִּי הַבְּעָלִים, בְּרוֹבֵעַ וְנִרְבָּע, בְּמוּקְצֶה וְנֶעֱבָד, בְּאֶתְנַן וּמְחִיר, chehémit et haadam al pi éd e'had o al pi habealim, berovéa venirba, bemouktse veneevad, beetnan oum'hir,
Daf 71b
- בְּכִלְאַיִם וּבִטְרֵיפָה, בְּיוֹצֵא דּוֹפֶן – יִרְעוּ עַד שֶׁיִּסְתָּאֲבוּ, וְיִמָּכְרוּ, וְיָבִיא בִּדְמֵי הַיָּפֶה שֶׁבָּהֶן מֵאוֹתוֹ הַמִּין. bekhilayim ouvitréfa, beotsé dofen – yirou ad cheyistaavou, veyimakhrou, veyavi bidmé hayafe chebahen méoto hamin.
- נִתְעָרְבוּ בְּחוּלִּין תְּמִימִים – יִמָּכְרוּ הַחוּלִּין לְצוֹרְכֵי אוֹתוֹ הַמִּין. nitarvou be'houlin temimim – yimakhrou ha'houlin letsorkhé oto hamin.
- קָדָשִׁים בְּקָדָשִׁים מִין בְּמִינוֹ – זֶה יִקְרַב לְשֵׁם מִי שֶׁהוּא, וְזֶה יִקְרַב לְשֵׁם מִי שֶׁהוּא. kadachim bekadachim min bemino – ze yikrav lechém mi cheou, veze yikrav lechém mi cheou.
- קָדָשִׁים בְּקָדָשִׁים מִין בְּשֶׁאֵינוֹ מִינוֹ – יִרְעוּ עַד שֶׁיִּסְתָּאֲבוּ וְיִמָּכְרוּ, וְיָבִיא בִּדְמֵי יָפֶה שֶׁבָּהֶן מִמִּין זֶה, וּבִדְמֵי הַיָּפֶה שֶׁבָּהֶן מִמִּין זֶה, וְיַפְסִיד הַמּוֹתָר מִבֵּיתוֹ. kadachim bekadachim min becheéno mino – yirou ad cheyistaavou veyimakhrou, veyavi bidmé yafe chebahen mimin ze, ouvidmé hayafe chebahen mimin ze, veyafsid hamotar mibéto.
- נִתְעָרְבוּ בִּבְכוֹר וּבְמַעֲשֵׂר – יִרְעוּ עַד שֶׁיִּסְתָּאֲבוּ, וְיֵאָכְלוּ כִּבְכוֹר וּכְמַעֲשֵׂר. nitarvou bivkhor ouvmaasér – yirou ad cheyistaavou, veyéakhlou kivkhor oukhmaasér.
- הַכֹּל יְכוֹלִין לְהִתְעָרֵב, חוּץ מִן הַחַטָּאת וְהָאָשָׁם. hakol yekholin lehitarév, 'houts min ha'hatat vehaacham.
- גְּמָ׳ מַאי ״אֲפִילּוּ״? gema' ma "afilou"?
- הָכִי קָאָמַר: כׇּל הַזְּבָחִים שֶׁנִּתְעָרְבוּ בָּהֶן חַטָּאוֹת הַמֵּתוֹת אוֹ שׁוֹר הַנִּסְקָל, אֲפִילּוּ אֶחָד בְּרִיבּוֹא – יָמוּתוּ כּוּלָּן. hakhi kaamar: kol hazeva'him chenitarvou bahen 'hataot hamétot o chor haniskal, afilou e'had beribo – yamoutou koulan.
- תְּנֵינָא חֲדָא זִימְנָא: כָּל הָאֲסוּרִין לְגַבֵּי מִזְבֵּחַ אוֹסְרִין בְּכׇל שֶׁהֵן, הָרוֹבֵעַ וְהַנִּרְבָּע! tenéna 'hada zimna: kal haasourin legabé mizbé'ha osrin bekhol chehén, harovéa vehanirba!
- אָמַר רַב אָשֵׁי: אַמְרִיתַהּ לִשְׁמַעְתֵּיהּ קַמֵּיהּ דְּרַב שִׁימִי, וְאַצְרִיכַן – דְּאִי מֵהָתָם, הֲוָה אָמֵינָא: הָנֵי מִילֵּי לְגָבוֹהַּ, אֲבָל לְהֶדְיוֹט אֵימָא לָא; amar rav aché: amritah lichmatéh kaméh derav chimi, veatsrikhan – dei méhatam, hava aména: hané milé legavoha, aval lehedot éma la;
- וְאִי מֵהָכָא, הֲוָה אָמֵינָא: הָנֵי הוּא אִיסּוּרֵי הֲנָאָה נִינְהוּ, אֲבָל הָנֵי אֵימָא לָא; צְרִיכִי. vei méhakha, hava aména: hané hou isouré hanaa ninou, aval hané éma la; tserikhi.
- דְּלָאו אִיסּוּרֵי הֲנָאָה נִינְהוּ – הָא תְּנָא לֵיהּ! מִי קָתָנֵי בְּכַמָּה?! ״כׇּל שֶׁהֵן״ – הָתָם קָתָנֵי. dela isouré hanaa ninou – ha tena léh! mi katané bekhama?! "kol chehén" – hatam katané.
- וְנִיתְנֵי הָא, וְלָא בָּעֵי הָא! תַּקַּנְתָּא אִיצְטְרִיכָא לֵיהּ. venitné ha, vela baé ha! takanta itsterikha léh.
- דְּהֶדְיוֹט נָמֵי תְּנָא לֵיהּ – וְאֵלּוּ אֲסוּרִין וְאוֹסְרִין בְּכׇל שֶׁהֵן: יֵין נֶסֶךְ וַעֲבוֹדָה זָרָה! dehedot namé tena léh – veélou asourin veosrin bekhol chehén: yén nesekh vaavoda zara!
Daf 72a
- צְרִיכִי; דְּאִי מֵהָתָם, הֲוָה אָמֵינָא: לְהֶדְיוֹט, אֲבָל לְגָבוֹהַּ אֵימָא לָא נַפְסְדִינְהוּ לְכוּלְּהוּ; tserikhi; dei méhatam, hava aména: lehedot, aval legavoha éma la nafsedinou lekhouleou;
- וְאִי מֵהָכָא, הֲוָה אָמֵינָא: הָנֵי מִילֵּי קָדָשִׁים – דִּמְאִיס, אֲבָל חוּלִּין דְּלָא מְאִיס – אֵימָא: אִיסּוּרֵי הֲנָאָה (לִיבְטְלֵי) [לִיבְטְלוּ] בְּרוּבָּא; צְרִיכָא. vei méhakha, hava aména: hané milé kadachim – dimis, aval 'houlin dela meis – éma: isouré hanaa (livtelé) [livtelou] berouba; tserikha.
- וְנִיבְטְלוּ בְּרוּבָּא! וְכִי תֵּימָא חֲשִׁיבִי וְלָא בָּטְלִי – הָנִיחָא לְמַאן דְּאָמַר: ״כׇּל שֶׁדַּרְכּוֹ לִימָּנוֹת״ שָׁנִינוּ; venivtelou berouba! vekhi téma 'hachivi vela batli – hani'ha leman deamar: "kol chedarko limanot" chaninou;
- אֶלָּא לְמַאן דְּאָמַר: ״אֶת שֶׁדַּרְכּוֹ לִימָּנוֹת״ שָׁנִינוּ, מַאי אִיכָּא לְמֵימַר? דִּתְנַן: מִי שֶׁהָיוּ לוֹ חֲבִילֵי תִּילְתָּן שֶׁל כִּלְאֵי הַכֶּרֶם – ela leman deamar: "et chedarko limanot" chaninou, ma ika lemémar? ditnan: mi chehaou lo 'havilé tiltan chel kilé hakerem –
Daf 72b
- יִדָּלְקוּ. נִתְעָרְבוּ בַּאֲחֵרִים (וַאֲחֵרִים בַּאֲחֵרִים) – כּוּלָּן יִדָּלְקוּ. דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים: יַעֲלוּ בְּאֶחָד וּמָאתַיִם. yidalkou. nitarvou baa'hérim (vaa'hérim baa'hérim) – koulan yidalkou. divré rabi méir. va'hakhamim omrim: yaalou bee'had oumatayim.
- שֶׁהָיָה רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: כֹּל שֶׁדַּרְכּוֹ לִמָּנוֹת – מְקַדֵּשׁ. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים: אֵינוֹ מְקַדֵּשׁ אֶלָּא שִׁשָּׁה דְּבָרִים בִּלְבַד. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר: שִׁבְעָה, וְאֵלּוּ הֵן: אֱגוֹזֵי פֶרֶךְ, וְרִימּוֹנֵי בָאדָן, וְחָבִיּוֹת סְתוּמוֹת, וְחִילְפֵי תְרָדִין, וְקִילְחֵי כְרוּב, וְדַלַּעַת יְוָנִית. רַבִּי עֲקִיבָא מוֹסִיף: אַף כִּכָּרוֹת שֶׁל בַּעַל הַבַּיִת. chehaya rabi méir omér: kol chedarko limanot – mekadéch. va'hakhamim omrim: éno mekadéch ela chicha devarim bilvad. rabi akiva omér: chiva, veélou hén: egozé ferekh, verimoné vadan, ve'haviyot setoumot, ve'hilfé teradin, vekil'hé kherouv, vedalaat yevanit. rabi akiva mosif: af kikarot chel baal habayit.
- הָרָאוּי לְעׇרְלָה – עׇרְלָה, הָרָאוּי לְכִלְאֵי הַכֶּרֶם – כִּלְאֵי הַכֶּרֶם. haraou leorla – orla, haraou lekhilé hakerem – kilé hakerem.
- וְאִיתְּמַר עֲלַהּ, רַבִּי יוֹחָנָן אָמַר: ״אֶת שֶׁדַּרְכּוֹ לִמָּנוֹת״ שָׁנִינוּ, רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן לָקִישׁ אוֹמֵר: ״כׇּל שֶׁדַּרְכּוֹ לִמָּנוֹת״ שָׁנִינוּ. veitemar alah, rabi yo'hanan amar: "et chedarko limanot" chaninou, rabi chimon ben lakich omér: "kol chedarko limanot" chaninou.
- הָנִיחָא לְרֵישׁ לָקִישׁ, אֶלָּא לְרַבִּי יוֹחָנָן מַאי אִיכָּא לְמֵימַר? אָמַר רַב פָּפָּא: הַאי תַּנָּא – תַּנָּא דְּלִיטְרָא קְצִיעוֹת הוּא, דְּאָמַר: hani'ha leréch lakich, ela lerabi yo'hanan ma ika lemémar? amar rav papa: ha tana – tana delitra ketsiot hou, deamar:
Daf 73a
- כׇּל דָּבָר שֶׁיֵּשׁ בּוֹ מִנְיָן – אֲפִילּוּ בִּדְרַבָּנַן לָא בָּטֵיל, וְכׇל שֶׁכֵּן בִּדְאוֹרָיְיתָא. kol davar cheyéch bo minyan – afilou bidrabanan la batél, vekhol chekén bidorayta.
- דְּתַנְיָא: לִיטְרָא קְצִיעוֹת שֶׁדְּרָסָהּ עַל פִּי עִיגּוּל, וְאֵינוֹ יוֹדֵעַ בְּאֵיזוֹ עִיגּוּל דְּרָסָהּ; עַל פִּי חָבִית, וְאֵינוֹ יוֹדֵעַ בְּאֵיזוֹ חָבִית דְּרָסָהּ; עַל פִּי כַּוֶּורֶת, וְאֵינוֹ יוֹדֵעַ בְּאֵיזוֹ כַּוֶּורֶת דְּרָסָהּ – detanya: litra ketsiot chederasah al pi igoul, veéno yodéa beézo igoul derasah; al pi 'havit, veéno yodéa beézo 'havit derasah; al pi kaveret, veéno yodéa beézo kaveret derasah –
- רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: רוֹאִין אֶת הָעֶלְיוֹנוֹת כְּאִילּוּ הֵן פְּרוּדוֹת, וְהַתַּחְתּוֹנוֹת מַעֲלוֹת אֶת הָעֶלְיוֹנוֹת. rabi méir omér, rabi eliezer omér: roin et haelonot keilou hén peroudot, vehata'htonot maalot et haelonot.
- רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר: אִם יֵשׁ מֵאָה פּוּמִּין – יַעֲלוּ, וְאִם לָאו – הַפּוּמִּין אֲסוּרִין וְהַשּׁוּלַיִם מוּתָּרִין. rabi yeochoua omér: im yéch méa poumin – yaalou, veim la – hapoumin asourin vehachoulayim moutarin.
- רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: אִם יֵשׁ שָׁם מֵאָה פּוּמִּין – יַעֲלוּ, וְאִם לָאו – הַפּוּמִּין אֲסוּרִין וְכוּ׳. rabi yeouda omér, rabi eliezer omér: im yéch cham méa poumin – yaalou, veim la – hapoumin asourin vekhou'.
- רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ אוֹמֵר: אֲפִילּוּ יֵשׁ שָׁם שְׁלֹשָׁה מֵאוֹת פּוּמִּין – לֹא יַעֲלוּ. rabi yeochoua omér: afilou yéch cham chelocha méot poumin – lo yaalou.
- דְּרָסָהּ בְּעִיגּוּל, וְאֵינוֹ יוֹדֵעַ בְּאֵיזֶה מְקוֹם בְּעִיגּוּל דְּרָסָהּ – אוֹ לִצְפוֹנָהּ אוֹ לִדְרוֹמָהּ, דִּבְרֵי הַכֹּל יַעֲלוּ. derasah beigoul, veéno yodéa beéze mekom beigoul derasah – o litsfonah o lidromah, divré hakol yaalou.
- רַב אָשֵׁי אָמַר: אֲפִילּוּ תֵּימָא רַבָּנַן, בַּעֲלֵי חַיִּים חֲשִׁיבִי וְלָא בָּטְלִי. rav aché amar: afilou téma rabanan, baalé 'hayim 'hachivi vela batli.
- וְנִמְשׁוֹךְ וְנַקְרֵב חַד מִינַּיְיהוּ, וְנֵימָא: כֹּל דְּפָרֵישׁ – מֵרוּבָּא פָּרֵישׁ! נִמְשׁוֹךְ?! הָוֵה לֵיהּ קָבוּעַ, venimchokh venakrév 'had minayou, venéma: kol defaréch – mérouba paréch! nimchokh?! havé léh kavoua,
Daf 73b
- וְכׇל קָבוּעַ כְּמֶחֱצָה עַל מֶחֱצָה דָּמֵי! אֶלָּא נִיכְבְּשִׁינְהוּ (דְּנָיְידִי) [דְּנִינַיְידָּן], וְנֵימָא: כֹּל דְּפָרֵישׁ – מֵרוּבָּא פָּרֵישׁ! vekhol kavoua keme'hetsa al me'hetsa damé! ela nikhbechinou (denaydi) [deninaydan], venéma: kol defaréch – mérouba paréch!
- אָמַר רָבָא: הַשְׁתָּא דַּאֲמוּר רַבָּנַן לָא נִיקְרַב, גְּזֵירָה שֶׁמָּא יָבֹאוּ עֲשָׂרָה כֹּהֲנִים בְּבַת אַחַת וְיַקְרִבוּ. amar rava: hachta daamour rabanan la nikrav, gezéra chema yavoou asara kohanim bevat a'hat veyakrivou.
- אֲמַר לֵיהּ הָהוּא מֵרַבָּנַן לְרָבָא: אֶלָּא מֵעַתָּה, מְגִיסָא אֲסִירָא?! amar léh haou mérabanan lerava: ela méata, megisa asira?!
- מִשּׁוּם שֶׁמָּא יָבֹאוּ עֲשָׂרָה כֹּהֲנִים בְּבַת אַחַת וְיִקְחוּ. בַּעֲשָׂרָה כֹּהֲנִים בְּבַת אַחַת מִי אֶפְשָׁר?! אֶלָּא אָמַר רָבָא: מִשּׁוּם קָבוּעַ. michoum chema yavoou asara kohanim bevat a'hat veyik'hou. baasara kohanim bevat a'hat mi efchar?! ela amar rava: michoum kavoua.
- אָמַר רָבָא: הַשְׁתָּא דְּאָמְרִי רַבָּנַן לָא נַקְרֵיב, אִי (נַקְרֵיב) [מַקְרֵיב] – לָא מְרַצֵּי. אֵיתִיבֵיהּ רַב הוּנָא בַּר יְהוּדָה לְרָבָא: חַטָּאת שֶׁנִּתְעָרְבָה בְּעוֹלָה, וְעוֹלָה שֶׁנִּתְעָרְבָה בְּחַטָּאת, אֲפִילּוּ אַחַת בְּרִיבּוֹא – יָמוּתוּ כּוּלָּן. amar rava: hachta deamri rabanan la nakrév, i (nakrév) [makrév] – la meratsé. étivéh rav houna bar yeouda lerava: 'hatat chenitarva beola, veola chenitarva be'hatat, afilou a'hat beribo – yamoutou koulan.
- בַּמֶּה דְּבָרִים אֲמוּרִים – בְּכֹהֵן נִמְלָךְ; אֲבָל בְּכֹהֵן שֶׁאֵין נִמְלָךְ, עֲשָׂאָן לְמַעְלָה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. bame devarim amourim – bekhohén nimlakh; aval bekhohén cheén nimlakh, asaan lemala – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul.
- לְמַטָּה – מֶחֱצָה כָּשֵׁר וּמֶחֱצָה פָּסוּל. אַחַת לְמַטָּה וְאַחַת לְמַעְלָה – (שְׁנֵיהֶן) [שְׁתֵּיהֶן] פְּסוּלוֹת, שֶׁאֲנִי אוֹמֵר: חַטָּאת קְרֵיבָה לְמַעְלָה וְעוֹלָה קְרֵיבָה לְמַטָּה. lemata – me'hetsa kachér oume'hetsa pasoul. a'hat lemata vea'hat lemala – (chenéhen) [chetéhen] pesoulot, cheani omér: 'hatat keréva lemala veola keréva lemata.
- אֶלָּא הָא כְּמַאן דְּאָמַר בַּעֲלֵי חַיִּים נִדְחִין, הָא כְּמַאן דְּאָמַר בַּעֲלֵי חַיִּים אֵינָן נִידְחִין. ela ha keman deamar baalé 'hayim nid'hin, ha keman deamar baalé 'hayim énan nid'hin.
- הֲרֵי שְׁחוּטִין – דִּלְכוּלֵּי עָלְמָא נִידְחִין; haré che'houtin – dilkhoulé alma nid'hin;