Talmud Bekhorot, Chapitre 5 (ה) · Daf 26b à 31a
Texte intégral en hébreu, accompagné de la phonétique pour le lire même sans maîtriser l'hébreu. Lisez-le seul ou partagez-en la lecture à plusieurs.
Partager cette lecture à plusieurs
Daf 26b
- דְּעִיקַּר לָאו לְכַפָּרָה אָתֵי — מְשַׁהֵי לַהּ, אוֹ דִלְמָא, כֵּיוָן דְּעוֹלָה נָמֵי מְכַפְּרָא אַעֲשֵׂה — לָא מְשַׁהֵי לַהּ? deikar la lekhapara até — mechahé lah, o dilma, kévan deola namé mekhapera aasé — la mechahé lah?
- תָּא שְׁמַע: הַתּוֹלֵשׁ צֶמֶר מִבְּכוֹר תָּם, אַף עַל פִּי שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם, שְׁחָטוֹ — אָסוּר. טַעְמָא דְּתוֹלֵשׁ, הָא נִתְלַשׁ — שָׁרֵי, וְכׇל שֶׁכֵּן עוֹלָה דְּלָא מְשַׁהֵי לַהּ! ta chema: hatoléch tsemer mibekhor tam, af al pi chenolad bo moum, che'hato — asour. tama detoléch, ha nitlach — charé, vekhol chekén ola dela mechahé lah!
- הוּא הַדִּין אֲפִילּוּ נִתְלַשׁ נָמֵי אָסוּר, וְהַאי דְּקָתָנֵי ״תּוֹלֵשׁ״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחוֹ דַּעֲקַבְיָא, דִּבְבַעַל מוּם אֲפִילּוּ בְּתוֹלֵשׁ נָמֵי שָׁרֵי. hou hadin afilou nitlach namé asour, veha dekatané "toléch" leodiakha ko'ho daakavya, divvaal moum afilou betoléch namé charé.
- וְהָאֲנַן ״נָשַׁר״ תְּנַן! תְּנָא ״נָשַׁר״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחָן דְּרַבָּנַן, תְּנָא ״תּוֹלֵשׁ״ לְהוֹדִיעֲךָ כֹּחוֹ דַּעֲקַבְיָא. vehaanan "nachar" tenan! tena "nachar" leodiakha ko'han derabanan, tena "toléch" leodiakha ko'ho daakavya.
- צֶמֶר הַמְדוּלְדָּל כּוּ׳. הֵיכִי דָּמֵי ״אֵינוֹ נִרְאֶה עִם הַגִּיזָּה״? אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר אָמַר רֵישׁ לָקִישׁ: כֹּל שֶׁעִיקָּרוֹ הָפוּךְ כְּלַפֵּי רֹאשׁוֹ. רַב נָתָן בַּר אוֹשַׁעְיָא אָמַר: כֹּל שֶׁאֵינוֹ מִתְמַעֵךְ עִם הַגִּיזָּה. tsemer hamdouldal kou'. hékhi damé "éno nire im hagiza"? amar rabi elazar amar réch lakich: kol cheikaro hafoukh kelapé rocho. rav natan bar ochaya amar: kol cheéno mitmaékh im hagiza.
- וְרֵישׁ לָקִישׁ, מַאי טַעְמָא לָא אָמַר כְּרַב נָתָן בַּר אוֹשַׁעְיָא? אָמַר רַבִּי אִילְעָא: קָסָבַר רֵישׁ לָקִישׁ, לְפִי שֶׁאִי אֶפְשָׁר לַגִּיזָּה בְּלֹא נִימִין הַמְדוּלְדָּלוֹת. veréch lakich, ma tama la amar kerav natan bar ochaya? amar rabi ila: kasavar réch lakich, lefi chei efchar lagiza belo nimin hamdouldalot.
- הֲדַרַן עֲלָךְ הַלּוֹקֵחַ בְּהֵמָה. hadaran alakh haloké'ha behéma.
- מַתְנִי׳ עַד כַּמָּה יִשְׂרָאֵל חַיָּיבִין לִיטַּפֵּל בִּבְכוֹר? בַּדַּקָּה — שְׁלֹשִׁים יוֹם, וּבַגַּסָּה — חֲמִשִּׁים יוֹם. רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר: בַּדַּקָּה — שְׁלֹשָׁה חֳדָשִׁים. אָמַר לוֹ הַכֹּהֵן בְּתוֹךְ הַזְּמַן: ״תְּנֵהוּ לִי״ — הֲרֵי זֶה לֹא יִתְּנֶנּוּ לוֹ. וְאִם בַּעַל מוּם הוּא, וְאָמַר לוֹ: ״תְּנֵהוּ לִי שֶׁאוֹכְלֶנּוּ״ — מוּתָּר. וּבִשְׁעַת הַמִּקְדָּשׁ, אִם הָיָה תָּמִים, אָמַר לוֹ: ״תֵּן [לִי] וְאַקְרִיבֶנּוּ״ — מוּתָּר. matni' ad kama yisraél 'hayavin litapél bivkhor? badaka — chelochim yom, ouvagasa — 'hamichim yom. rabi yosé omér: badaka — chelocha 'hodachim. amar lo hakohén betokh hazeman: "tenéou li" — haré ze lo yitenenou lo. veim baal moum hou, veamar lo: "tenéou li cheokhlenou" — moutar. ouvichat hamikdach, im haya tamim, amar lo: "tén [li] veakrivenou" — moutar.
- הַבְּכוֹר נֶאֱכָל שָׁנָה בְּשָׁנָה, בֵּין תָּם בֵּין בַּעַל מוּם, שֶׁנֶּאֱמַר: ״לִפְנֵי ה׳ אֱלֹהֶיךָ תֹאכְלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה״. נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ. לְאַחַר שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ — אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֶלָּא שְׁלֹשִׁים יוֹם. habekhor neekhal chana bechana, bén tam bén baal moum, cheneemar: "lifné h' elohekha tokhlenou chana vechana". nolad lo moum betokh chenato — racha lekayemo kol cheném asar 'hodech. lea'har cheném asar 'hodech — éno racha lekayemo ela chelochim yom.
- גְּמָ׳ מְנָהָנֵי מִילֵּי? אָמַר רַב כָּהֲנָא: דְּאָמַר קְרָא ״בְּכוֹר בָּנֶיךָ תִּתֶּן לִּי״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְצֹאנֶךָ״. gema' menahané milé? amar rav kahana: deamar kera "bekhor banekha titen li", "kén taase letsonekha".
- ״מְלֵאָתְךָ וְדִמְעֲךָ לֹא תְאַחֵר״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְשׁוֹרְךָ״. "meléatkha vedimakha lo tea'hér", "kén taase lechorkha".
- אֵיפוֹךְ אֲנָא! מִסְתַּבְּרָא דְּמַקְדַּם לְמַקְדַּם, דִּמְאַחַר לְדִמְאַחַר. אַדְּרַבָּה, דִּסְמִיךְ לֵיהּ לְדִסְמִיךְ לֵיהּ! éfokh ana! mistabera demakdam lemakdam, dima'har ledima'har. aderaba, dismikh léh ledismikh léh!
- אֶלָּא אָמַר רָבָא: אָמַר קְרָא ״תַּעֲשֶׂה״, הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב עֲשִׂיָּיה אַחֶרֶת בְּשׁוֹרְךָ. ela amar rava: amar kera "taase", hosif lekha hakatouv asiya a'heret bechorkha.
- וְאֵימָא: שִׁיתִּין! לֹא מְסָרְךָ הַכָּתוּב אֶלָּא לַחֲכָמִים. veéma: chitin! lo mesarkha hakatouv ela la'hakhamim.
- תַּנְיָא נָמֵי הָכִי: ״בְּכוֹר בָּנֶיךָ תִּתֶּן לִי״, ״כֵּן תַּעֲשֶׂה לְצֹאנֶךָ״ — יָכוֹל אַף לְשׁוֹרְךָ? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״תַּעֲשֶׂה״ — הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב עֲשִׂיָּיה אַחֶרֶת בְּשׁוֹרְךָ, לֹא מְסָרְךָ הַכָּתוּב אֶלָּא לַחֲכָמִים. tanya namé hakhi: "bekhor banekha titen li", "kén taase letsonekha" — yakhol af lechorkha? talmoud lomar: "taase" — hosif lekha hakatouv asiya a'heret bechorkha, lo mesarkha hakatouv ela la'hakhamim.
- מִכָּאן אָמְרוּ: עַד כַּמָּה יִשְׂרָאֵל חַיָּיבִין לְהִטַּפֵּל בִּבְכוֹר? בִּבְהֵמָה דַּקָּה — שְׁלֹשִׁים יוֹם, בְּגַסָּה — חֲמִשִּׁים יוֹם. רַבִּי יוֹסֵי אוֹמֵר: בַּדַּקָּה — שְׁלֹשָׁה חֳדָשִׁים, מִפְּנֵי שֶׁטִּפּוּלָהּ מְרוּבָּה. תָּנָא: מִפְּנֵי שֶׁשִּׁינֶּיהָ דַּקּוֹת. mikan amrou: ad kama yisraél 'hayavin lehitapél bivkhor? bivhéma daka — chelochim yom, begasa — 'hamichim yom. rabi yosé omér: badaka — chelocha 'hodachim, mipené chetipoulah merouba. tana: mipené chechineha dakot.
- אִם אָמַר לוֹ הַכֹּהֵן בְּתוֹךְ הַזְּמַן ״תְּנֵהוּ לִי״, הֲרֵי זֶה לֹא יִתֵּן לוֹ. מַאי טַעְמָא? אָמַר רַב שֵׁשֶׁת: מִפְּנֵי שֶׁנִּרְאֶה כְּכֹהֵן הַמְסַיֵּיעַ בְּבֵית הַגֳּרָנוֹת. im amar lo hakohén betokh hazeman "tenéou li", haré ze lo yitén lo. ma tama? amar rav chéchet: mipené chenire kekhohén hamsayéa bevét hagoranot.
- תָּנוּ רַבָּנַן: הַכֹּהֲנִים וְהַלְוִיִּם וְהָעֲנִיִּים הַמְסַיְּיעִים בְּבֵית הָרוֹעִים, וּבְבֵית הַגֳּרָנוֹת, וּבְבֵית הַמִּטְבָּחַיִם — אֵין נוֹתְנִין לָהֶם תְּרוּמָה וּמַעֲשֵׂר בִּשְׂכָרָן, וְאִם עוֹשִׂין כֵּן חִילֵּלוּ, וַעֲלֵיהֶן הַכָּתוּב אוֹמֵר: ״שִׁחַתֶּם בְּרִית הַלֵּוִי״, וְאוֹמֵר: ״וְאֶת קׇדְשֵׁי בְנֵי יִשְׂרָאֵל לֹא תְחַלְּלוּ וְלֹא תָמוּתוּ״. tanou rabanan: hakohanim vehalviyim vehaaniyim hamsayeim bevét haroim, ouvvét hagoranot, ouvvét hamitba'hayim — én notnin lahem terouma oumaasér biskharan, veim osin kén 'hilélou, vaaléhen hakatouv omér: "chi'hatem berit halévi", veomér: "veet kodché vené yisraél lo te'halelou velo tamoutou".
- מַאי ״וְאוֹמֵר״? וְכִי תֵּימָא: מִיתָה לָא — תָּא שְׁמַע: ״וְאֶת קׇדְשֵׁי בְנֵי יִשְׂרָאֵל לֹא תְחַלְּלוּ וְלֹא תָמוּתוּ״. ma "veomér"? vekhi téma: mita la — ta chema: "veet kodché vené yisraél lo te'halelou velo tamoutou".
- וּבִקְּשׁוּ חֲכָמִים לְקוֹנְסָן, וְלִהְיוֹת מַפְרִישִׁין עֲלֵיהֶן תְּרוּמָה מִשָּׁלֵם, וּמִפְּנֵי מָה לֹא קְנָסוּם? דִּלְמָא אָתֵי לְאַפְרוֹשֵׁי מִן הַפְּטוּר עַל הַחִיּוּב. ouvikechou 'hakhamim lekonsan, velihot mafrichin aléhen terouma michalém, oumipené ma lo kenasoum? dilma até leafroché min hapetour al ha'hiyouv.
- וּבְכוּלָּן יֵשׁ בָּהֶן ouvkhoulan yéch bahen
Daf 27a
- טוֹבַת הֲנָאָה לַבְּעָלִים. tovat hanaa labealim.
- כֵּיצַד? יִשְׂרָאֵל שֶׁהִפְרִישׁ תְּרוּמָה מִכִּרְיוֹ, וּמְצָאוֹ יִשְׂרָאֵל אַחֵר, וְאָמַר לוֹ: ״הֵא לְךָ סֶלַע זֶה, וּתְנֵהוּ לְבֶן בִּתִּי כֹּהֵן״ — מוּתָּר. אִם הָיָה כֹּהֵן לְכֹהֵן — אָסוּר. kétsad? yisraél chehifrich terouma mikiro, oumtsao yisraél a'hér, veamar lo: "hé lekha sela ze, outnéou leven biti kohén" — moutar. im haya kohén lekhohén — asour.
- וְתַנָּא מַאי טַעְמָא לָא קָאָמַר מַתְּנוֹת כְּהוּנָּה? אָמַר לָךְ: תְּרוּמָה, דִּקְדוּשַּׁת הַגּוּף הִיא, דְּכֵיוָן דְּלָא מִתַּחֲלָא — לָא אָתֵי לְמִיטְעֵי בַּהּ. vetana ma tama la kaamar matenot keouna? amar lakh: terouma, dikdouchat hagouf hi, dekhévan dela mita'hala — la até lemité bah.
- הָנֵי, כֵּיוָן דִּקְדוּשַּׁת דָּמִים נִינְהוּ, אָתֵי לְמִיטְעֵי בְּהוֹן, דְּבַר מִיתַּחַל קְדוּשְׁתַּיְיהוּ אַאַרְבְּעָה זוּזֵי, וְאָתֵא לְמִינְהַג בְּהֹן מִנְהָג דְּחוּלִּין. hané, kévan dikdouchat damim ninou, até lemité beon, devar mita'hal kedouchtayou aarbea zouzé, veaté leminhag behon minhag de'houlin.
- אָמַר רָבָא: תְּרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ — אֵין בָּהּ מִשּׁוּם כֹּהֵן הַמְסַיֵּיעַ בְּבֵית הַגְּרָנוֹת. רַב חָמָא יָהֵיב לֵיהּ לְשַׁמָּעֵיהּ. amar rava: teroumat 'houtsa laarets — én bah michoum kohén hamsayéa bevét hageranot. rav 'hama yahév léh lechamaéh.
- אָמַר שְׁמוּאֵל: תְּרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ — בְּטֵילָה בְּרוֹב. רַבָּה מְבַטְּלָהּ בְּרוֹב, וְאוֹכֵל לָהּ בִּימֵי טוּמְאָתוֹ. amar chemouél: teroumat 'houtsa laarets — betéla berov. raba mevatelah berov, veokhél lah bimé toumato.
- רַב הוּנָא בְּרֵיהּ דְּרַב יְהוֹשֻׁעַ, כִּי מִתְרְמֵי לֵיהּ חַמְרָא דִּתְרוּמָה, הֲוָה רָמֵי תְּרֵי נַטְלֵי דְּחוּלִּין וַחֲדָא נַטְלָא דִּתְרוּמָה, וְשָׁקֵיל חַד. מִיכָּן וְאֵילָךְ, רָמֵי חֲדָא וְשָׁקֵיל חֲדָא. rav houna beréh derav yeochoua, ki mitremé léh 'hamra ditrouma, hava ramé teré natlé de'houlin va'hada natla ditrouma, vechakél 'had. mikan veélakh, ramé 'hada vechakél 'hada.
- וְאָמַר שְׁמוּאֵל: תְּרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ, אוֹכֵל וְהוֹלֵךְ, וְאַחַר כָּךְ מַפְרִישׁ. veamar chemouél: teroumat 'houtsa laarets, okhél veolékh, vea'har kakh mafrich.
- וְאָמַר שְׁמוּאֵל: אֵין תְּרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ אֲסוּרָה אֶלָּא בְּמִי שֶׁהַטּוּמְאָה יוֹצְאָה עָלָיו מִגּוּפוֹ, וְהָנֵי מִילֵּי בַּאֲכִילָה, אֲבָל בִּנְגִיעָה — לֵית לַן בַּהּ. veamar chemouél: én teroumat 'houtsa laarets asoura ela bemi chehatouma yotsa ala migoufo, vehané milé baakhila, aval bingia — lét lan bah.
- אָמַר רָבִינָא: הִילְכָּךְ, נִדָּה קוֹצָה חַלָּה, וְאוֹכֵל לָהּ כֹּהֵן קָטָן, וְאִי לֵיכָּא כֹּהֵן קָטָן — שָׁקְלָה לַהּ בְּרֵישׁ מַסָּא, וְשָׁדְיָא בְּתַנּוּרָא, וַהֲדַר מַפְרְשָׁא חַלָּה אַחֲרִיתִי, כִּי הֵיכִי דְּלֹא תִּשְׁתַּכַּח תּוֹרַת חַלָּה, וְאוֹכֵל לָהּ כֹּהֵן גָּדוֹל. amar ravina: hilkakh, nida kotsa 'hala, veokhél lah kohén katan, vei léka kohén katan — chakla lah beréch masa, vechadya betanoura, vahadar mafrecha 'hala a'hariti, ki hékhi delo tichtaka'h torat 'hala, veokhél lah kohén gadol.
- רַב נַחְמָן וְרַב עַמְרָם וְרָמֵי בַּר חָמָא הֲווֹ קָאָזְלִי בְּאַרְבָּא, סְלֵיק רַב עַמְרָם לְאִפְּנוֹיֵי, אֲתַאי הָהִיא אִיתְּתָא עַלַּת קַמַּיְיהוּ, אֲמַרָה לְהוּ: טְמֵא מֵת מַהוּ שֶׁיִּטְבּוֹל וְאוֹכֵל תְּרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ? אֲמַר לֵיהּ רַב נַחְמָן לְרָמֵי בַּר חָמָא: rav na'hman verav amram veramé bar 'hama hao kaazli bearba, selék rav amram leipenoyé, ata hahi iteta alat kamayou, amara leou: temé mét maou cheyitbol veokhél teroumat 'houtsa laarets? amar léh rav na'hman leramé bar 'hama:
Daf 27b
- וְכִי הַזָּאָה יֵשׁ לָנוּ? אֲמַר לֵיהּ רָמֵי בַּר חָמָא: לָא לֵיחוּשׁ לֵיהּ לְסָבָא. אַדְּהָכִי אֲתָא רַב עַמְרָם, אֲמַר לְהוּ: הָכִי אָמַר רַב: טְמֵא מֵת טוֹבֵל וְאוֹכֵל בִּתְרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ. vekhi hazaa yéch lanou? amar léh ramé bar 'hama: la lé'houch léh lesava. adehakhi ata rav amram, amar leou: hakhi amar rav: temé mét tovél veokhél bitroumat 'houtsa laarets.
- וְלֵית הִלְכְתָא כְּוָותֵיהּ, דְּאָמַר מָר זוּטְרָא מִשְּׁמֵיהּ דְּרַב שֵׁשֶׁת: טְמֵא שֶׁרֶץ טוֹבֵל וְאוֹכֵל בִּתְרוּמַת חוּצָה לָאָרֶץ, וְלֵית הִלְכְתָא כְּוָותֵיהּ. velét hilkheta kevatéh, deamar mar zoutra micheméh derav chéchet: temé cherets tovél veokhél bitroumat 'houtsa laarets, velét hilkheta kevatéh.
- בְּכוֹר נֶאֱכָל שָׁנָה בְּשָׁנָה כּוּ׳. מִדְּקָאָמַר ״נוֹלַד בּוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ״, לְמֵימְרָא דִּלְשָׁנָה דִּידֵיהּ מָנֵינַן. מְנָא הָנֵי מִילֵּי? bekhor neekhal chana bechana kou'. midekaamar "nolad bo moum betokh chenato", lemémra dilchana didéh manénan. mena hané milé?
- דְּאָמַר רַב יְהוּדָה אָמַר רַב, דְּאָמַר קְרָא: ״לִפְנֵי ה׳ אֱלֹהֶיךָ תֹאכְלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה״, אֵיזוֹהִי שָׁנָה שֶׁנִּכְנֶסֶת בַּחֲבֶרְתָּהּ? הֱוֵי אוֹמֵר: שָׁנָה שֶׁל בְּכוֹר. deamar rav yeouda amar rav, deamar kera: "lifné h' elohekha tokhlenou chana vechana", ézohi chana chenikhneset ba'havertah? hevé omér: chana chel bekhor.
- דְּבֵי רַב תָּנָא: ״שָׁנָה בְּשָׁנָה״ — יוֹם אֶחָד בְּשָׁנָה זוֹ, וְיוֹם אֶחָד בְּשָׁנָה זוֹ, לִימֵּד עַל הַבְּכוֹר שֶׁנֶּאֱכָל לִשְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד. devé rav tana: "chana bechana" — yom e'had bechana zo, veom e'had bechana zo, liméd al habekhor cheneekhal lichné yamim velayla e'had.
- דְּבֵי רַב, מְנָא לְהוּ? יָלְפִי מִקֳּדָשִׁים, וְקָדָשִׁים גּוּפַיְיהוּ מְנָלַן? אָמַר רַב אַחָא בַּר יַעֲקֹב: אָמַר קְרָא ״כֶּבֶשׂ בֶּן שְׁנָתוֹ״ — שְׁנָתוֹ שֶׁלּוֹ, וְלֹא שָׁנָה שֶׁל מִנְיַן עוֹלָם. devé rav, mena leou? yalfi mikodachim, vekadachim goufayou menalan? amar rav a'ha bar yaakov: amar kera "keves ben chenato" — chenato chelo, velo chana chel minyan olam.
- וְרַב, נֶאֱכָל לִשְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד, מְנָא לֵיהּ? נָפְקָא לֵיהּ מֵ״וּבְשָׂרָם יִהְיֶה לָּךְ כַּחֲזֵה הַתְּנוּפָה וּכְשׁוֹק הַיָּמִין״ — הִקִּישׁוֹ הַכָּתוּב לְחָזֶה וָשׁוֹק שֶׁל שְׁלָמִים: מָה לְהַלָּן שְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד, אַף כָּאן שְׁנֵי יָמִים וְלַיְלָה אֶחָד. verav, neekhal lichné yamim velayla e'had, mena léh? nafka léh mé"ouvsaram yihye lakh ka'hazé hatenoufa oukhchok hayamin" — hikicho hakatouv le'haze vachok chel chelamim: ma lehalan chené yamim velayla e'had, af kan chené yamim velayla e'had.
Daf 28a
- וְאִידַּךְ, אִי מֵהָתָם אִיכָּא לְמֵימַר חָזֶה וָשׁוֹק שֶׁל תּוֹדָה. veidakh, i méhatam ika lemémar 'haze vachok chel toda.
- וְאִידַּךְ, אָמַר קְרָא: ״לְךָ יִהְיֶה״ — הוֹסִיף לְךָ הַכָּתוּב הֲוָיָה אַחֶרֶת בִּבְכוֹר. veidakh, amar kera: "lekha yihye" — hosif lekha hakatouv havaya a'heret bivkhor.
- וְאִידַּךְ, הָא מֵהָתָם אִיכָּא לְמֵימַר: הַאי ״יִהְיֶה לָּךְ״ — לִימֵּד עַל בְּכוֹר בַּעַל מוּם שֶׁנּוֹתְנוֹ לְכֹהֵן, שֶׁלֹּא מָצִינוּ לוֹ בְּכׇל הַתּוֹרָה כּוּלָּהּ. veidakh, ha méhatam ika lemémar: ha "yihye lakh" — liméd al bekhor baal moum chenotno lekhohén, chelo matsinou lo bekhol hatora koulah.
- וְאִידַּךְ, אָמַר ״וּבְשָׂרָם״ — אֶחָד תָּם וְאֶחָד בַּעַל מוּם, וְאִידַּךְ — ״וּבְשָׂרָם״ דְּהָנֵי בְּכוֹרוֹת דְּכוּלְּהוּ יִשְׂרָאֵל קָאָמַר. veidakh, amar "ouvsaram" — e'had tam vee'had baal moum, veidakh — "ouvsaram" dehané bekhorot dekhouleou yisraél kaamar.
- נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ. אִיבַּעְיָא לְהוּ: הֵיכִי קָאָמַר? נוֹלַד לוֹ בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ, וּלְאַחַר שְׁנָתוֹ נָמֵי שְׁלֹשִׁים? אוֹ דִלְמָא: הֵיכָא דְּנוֹלַד בּוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ וְתוּ לָא, וְהֵיכָא דְּנוֹלַד לוֹ אַחַר שְׁנָתוֹ, אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֶלָּא שְׁלֹשִׁים? nolad lo moum betokh chenato, racha lekayemo kol cheném asar 'hodech. ibaya leou: hékhi kaamar? nolad lo betokh chenato, racha lekayemo kol cheném asar 'hodech, oula'har chenato namé chelochim? o dilma: hékha denolad bo moum betokh chenato, racha lekayemo kol cheném asar 'hodech vetou la, vehékha denolad lo a'har chenato, éno racha lekayemo ela chelochim?
- תָּא שְׁמַע, דְּתַנְיָא: בְּכוֹר בִּזְמַן הַזֶּה, עַד שֶׁלֹּא נִרְאָה לְהַרְאוֹתוֹ לֶחָכָם — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ שְׁתַּיִם וְשָׁלֹשׁ שָׁנִים, וּמִשֶּׁנִּרְאָה לְהַרְאוֹתוֹ לֶחָכָם, נוֹלַד לוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ כׇּל שְׁנֵים עָשָׂר חֹדֶשׁ. ta chema, detanya: bekhor bizman haze, ad chelo nira leharoto le'hakham — racha lekayemo chetayim vechaloch chanim, oumichenira leharoto le'hakham, nolad lo moum betokh chenato — racha lekayemo kol cheném asar 'hodech.
- אַחַר שְׁנָתוֹ אֵינוֹ רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ אֲפִילּוּ יוֹם אֶחָד, וַאֲפִילּוּ שָׁעָה אַחַת. אֲבָל מִפְּנֵי הֲשָׁבַת אֲבֵידָה לַבְּעָלִים, אָמְרוּ: רַשַּׁאי לְקַיְּימוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם. a'har chenato éno racha lekayemo afilou yom e'had, vaafilou chaa a'hat. aval mipené hachavat avéda labealim, amrou: racha lekayemo chelochim yom.
- וַעֲדַיִין תִּיבְּעֵי לִי: שְׁלֹשִׁים יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ, אוֹ דִלְמָא קוֹדֶם שְׁנָתוֹ? vaadayin tibeé li: chelochim yom a'har chenato, o dilma kodem chenato?
- תָּא שְׁמַע: נוֹלַד לוֹ מוּם בַּחֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ, מַשְׁלִימִין לוֹ חֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ. שְׁמַע מִינַּהּ, מְסַיַּיע לְרַבִּי אֶלְעָזָר, דְּאָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר: נוֹתְנִין לוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם מִשָּׁעָה שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם. ta chema: nolad lo moum ba'hamicha asar yom betokh chenato, machlimin lo 'hamicha asar yom a'har chenato. chema minah, mesaya lerabi elazar, deamar rabi elazar: notnin lo chelochim yom michaa chenolad bo moum.
- אִיכָּא דְּאָמְרִי, אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר: מִנַּיִן לִבְכוֹר שֶׁנּוֹלַד בּוֹ מוּם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ שֶׁנּוֹתְנִין לוֹ שְׁלֹשִׁים יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ? שֶׁנֶּאֱמַר: ״לִפְנֵי ה׳ אֱלֹהֶיךָ תֹאכְלֶנּוּ שָׁנָה בְשָׁנָה״, (אֵיזוֹ) [אֵילּוּ] הֵן יָמִים הַחֲשׁוּבִין שָׁנָה — הֱוֵי אוֹמֵר אֵלּוּ שְׁלֹשִׁים יוֹם. ika deamri, amar rabi elazar: minayin livkhor chenolad bo moum betokh chenato chenotnin lo chelochim yom a'har chenato? cheneemar: "lifné h' elohekha tokhlenou chana vechana", (ézo) [élou] hén yamim ha'hachouvin chana — hevé omér élou chelochim yom.
- מֵיתִיבִי: נוֹלַד לוֹ מוּם בַּחֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם בְּתוֹךְ שְׁנָתוֹ — מַשְׁלִימִין לוֹ חֲמִשָּׁה עָשָׂר יוֹם אַחַר שְׁנָתוֹ. הַשְׁלָמָה — אִין, מֵיהֲבָא — לָא! תְּיוּבְתָּא דְּרַבִּי אֶלְעָזָר, תְּיוּבְתָּא. métivi: nolad lo moum ba'hamicha asar yom betokh chenato — machlimin lo 'hamicha asar yom a'har chenato. hachlama — in, méhava — la! teouvta derabi elazar, teouvta.
- מַתְנִי׳ הַשּׁוֹחֵט אֶת הַבְּכוֹר וּמַרְאֶה אֶת מוּמוֹ — רַבִּי יְהוּדָה מַתִּיר, רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הוֹאִיל וְנִשְׁחַט שֶׁלֹּא עַל פִּי מוּמְחֶה — אָסוּר. מִי שֶׁאֵינוֹ מוּמְחֶה וְרוֹאֶה אֶת הַבְּכוֹר, וְנִשְׁחַט עַל פִּיו — הֲרֵי זֶה יִקָּבֵר, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ. matni' hacho'hét et habekhor oumare et moumo — rabi yeouda matir, rabi méir omér: hoil venich'hat chelo al pi moum'he — asour. mi cheéno moum'he veroe et habekhor, venich'hat al pi — haré ze yikavér, vichalém mibéto.
- גְּמָ׳ אָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה: בְּדוּקִּין שֶׁבָּעַיִן — דְּכוּלֵּי עָלְמָא לָא פְּלִיגִי דְּאָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין. לֹא נֶחְלְקוּ אֶלָּא בְּמוּמִין שֶׁבַּגּוּף, דְּרַבִּי מֵאִיר סָבַר: גָּזְרִינַן מוּמִין שֶׁבַּגּוּף אַטּוּ דּוּקִּין שֶׁבָּעַיִן, וְרַבִּי יְהוּדָה סָבַר: לָא גָּזְרִינַן מוּמִין שֶׁבַּגּוּף אַטּוּ דּוּקִּין שֶׁבָּעַיִן. gema' amar raba bar bar 'hana: bedoukin chebaayin — dekhoulé alma la peligi deasour, mipené chehén michtanin. lo ne'hlekou ela bemoumin chebagouf, derabi méir savar: gazrinan moumin chebagouf atou doukin chebaayin, verabi yeouda savar: la gazrinan moumin chebagouf atou doukin chebaayin.
- תַּנְיָא נָמֵי הָכִי: הַשּׁוֹחֵט אֶת הַבְּכוֹר וּמַרְאֶה אֶת מוּמָיו — רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: בְּדוּקִּין שֶׁבְּעַיִן אָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין, בְּמוּמִין שֶׁבַּגּוּף מוּתָּר, מִפְּנֵי שֶׁאֵין מִשְׁתַּנִּין. רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: אֶחָד זֶה וְאֶחָד זֶה אָסוּר, מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין. מִפְּנֵי שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּין סָלְקָא דַּעְתָּךְ? מוּמִין שֶׁבַּגּוּף מִי מִשְׁתַּנִּין?! אֶלָּא מִפְּנֵי הַמִּשְׁתַּנִּין. tanya namé hakhi: hacho'hét et habekhor oumare et mouma — rabi yeouda omér: bedoukin chebeayin asour, mipené chehén michtanin, bemoumin chebagouf moutar, mipené cheén michtanin. rabi méir omér: e'had ze vee'had ze asour, mipené chehén michtanin. mipené chehén michtanin salka datakh? moumin chebagouf mi michtanin?! ela mipené hamichtanin.
- אָמַר רַב נַחְמָן בַּר יִצְחָק: amar rav na'hman bar yits'hak:
Daf 28b
- מַתְנִיתִין נָמֵי דַּיְקָא, רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הוֹאִיל וְנִשְׁחַט שֶׁלֹּא עַל פִּי מוּמְחֶה אָסוּר. שְׁמַע מִינַּהּ קְנָסָא קָא קָנֵיס רַבִּי מֵאִיר, שְׁמַע מִינַּהּ. matnitin namé dayka, rabi méir omér: hoil venich'hat chelo al pi moum'he asour. chema minah kenasa ka kanés rabi méir, chema minah.
- אִיבַּעְיָא לְהוּ: מִפְּנֵי הַמִּשְׁתַּנִּין — דְּכוּלְּהוּ מִשְׁתַּנִּי, אוֹ דִלְמָא אִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי? ibaya leou: mipené hamichtanin — dekhouleou michtani, o dilma ika demichtané veika dela michtané?
- לְמַאי נָפְקָא מִינַּהּ? לְאַכְחוֹשֵׁי סָהֲדִי. אִי אָמְרַתְּ: כּוּלְּהוּ מִשְׁתַּנִּי — שַׁקָּרֵי נִינְהוּ, וְאִי אָמְרַתְּ: אִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי — סָמְכִינַן עֲלַיְיהוּ. מַאי? lema nafka minah? leakh'hoché sahadi. i amrate: kouleou michtani — chakaré ninou, vei amrate: ika demichtané veika dela michtané — samkhinan alayou. ma?
- תָּא שְׁמַע, דְּאָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה: שָׂח לִי רַבִּי יֹאשִׁיָּה דְּמִן אוּשָׁא, בֹּא וְאַרְאֶךָּ בְּדוּקִּין שֶׁהֵן מִשְׁתַּנִּים. מִדְּקָאָמַר לֵיהּ ״בֹּא וְאַרְאֶךָּ״, מִכְּלָל דְּאִיכָּא דְּמִשְׁתַּנֵּי וְאִיכָּא דְּלָא מִשְׁתַּנֵּי. ta chema, deamar raba bar bar 'hana: sa'h li rabi yochiya demin oucha, bo veareka bedoukin chehén michtanim. midekaamar léh "bo veareka", mikelal deika demichtané veika dela michtané.
- מִי שֶׁאֵינוֹ מוּמְחֶה, וְרָאָה אֶת הַבְּכוֹר וְנִשְׁחַט עַל פִּיו, הֲרֵי זֶה יִקָּבֵר, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ. לֵימָא תְּנַן סְתָמָא כְּרַבִּי מֵאִיר? דִּלְמָא בְּדוּקִּין שֶׁבָּעַיִן, וְדִבְרֵי הַכֹּל. mi cheéno moum'he, veraa et habekhor venich'hat al pi, haré ze yikavér, vichalém mibéto. léma tenan setama kerabi méir? dilma bedoukin chebaayin, vedivré hakol.
- תָּנָא: כְּשֶׁהוּא מְשַׁלֵּם — מְשַׁלֵּם רְבִיעַ לַדַּקָּה, וּמֶחֱצָה לַגַּסָּה. מַאי טַעְמָא? אָמַר רַב פָּפָּא: זֶה הֶפְסֵד מְרוּבֶּה, וְזֶה הֶפְסֵד מוּעָט. tana: kecheou mechalém — mechalém revia ladaka, oume'hetsa lagasa. ma tama? amar rav papa: ze hefséd meroube, veze hefséd mouat.
- אִי הָכִי, לְפוּם פְּסֵידָא לִישַׁלֵּם! אָמַר רַב הוּנָא בַּר מָנוֹחַ מִשְּׁמֵיהּ דְּרַב אַחָא בַּר אִיקָא: מִשּׁוּם גְּזֵירַת מְגַדְּלֵי בְּהֵמָה דַּקָּה נָגְעוּ בָּהּ. i hakhi, lefoum peséda lichalém! amar rav houna bar mano'ha micheméh derav a'ha bar ika: michoum gezérat megadelé behéma daka nagou bah.
- מַתְנִי׳ דָּן אֶת הַדִּין, זִיכָּה אֶת הַחַיָּיב וְחִיֵּיב אֶת הַזַּכַּאי, טִימֵּא אֶת הַטָּהוֹר וְטִיהֵר אֶת הַטָּמֵא — מַה שֶּׁעָשָׂה עָשׂוּי, וִישַׁלֵּם מִבֵּיתוֹ. וְאִם הָיָה מוּמְחֶה לְבֵית דִּין — פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם. matni' dan et hadin, zika et ha'hayav ve'hiyév et hazaka, timé et hataor vetihér et hatamé — ma cheasa asou, vichalém mibéto. veim haya moum'he levét din — patour milechalém.
- גְּמָ׳ לֵימָא תְּנַן סְתָמָא כְּרַבִּי מֵאִיר, דְּדָאֵין דִּינָא דִּגְרָמֵי? אָמַר רַבִּי אִילְעָא אָמַר רַב: כְּגוֹן שֶׁנָּשָׂא וְנָתַן בַּיָּד. gema' léma tenan setama kerabi méir, dedaén dina digramé? amar rabi ila amar rav: kegon chenasa venatan bayad.
- בִּשְׁלָמָא חִיֵּיב אֶת הַזַּכַּאי — כְּגוֹן שֶׁנָּשָׂא וְנָתַן בַּיָּד, אֶלָּא זִיכָּה אֶת הַחַיָּיב הֵיכִי דָּמֵי? אִי דַּאֲמַר לֵיהּ ״פָּטוּר אַתָּה״ — וְהָא לֹא נָשָׂא וְנָתַן בַּיָּד! אָמַר רָבִינָא: כְּגוֹן שֶׁהָיָה לוֹ מַשְׁכּוֹן וּנְטָלוֹ הֵימֶנּוּ. bichlama 'hiyév et hazaka — kegon chenasa venatan bayad, ela zika et ha'hayav hékhi damé? i daamar léh "patour ata" — veha lo nasa venatan bayad! amar ravina: kegon chehaya lo machkon ountalo hémenou.
- טִימֵּא אֶת הַטָּהוֹר — דְּאַגַּע בְּהוּ שֶׁרֶץ, טִיהֵר אֶת הַטָּמֵא — שֶׁעֵירְבָן עִם פֵּירוֹתָיו. timé et hataor — deaga beou cherets, tihér et hatamé — cheérvan im pérota.
- מַתְנִי׳ וּמַעֲשֶׂה בְּפָרָה שֶׁנִּיטְּלָה הָאֵם שֶׁלָּהּ, וְהֶאֱכִילָהּ רַבִּי טַרְפוֹן לִכְלָבִים, וּבָא מַעֲשֶׂה לִפְנֵי חֲכָמִים בְּיַבְנֶה, וְהִתִּירוּהָ. matni' oumaase befara chenitela haém chelah, veheekhilah rabi tarfon likhlavim, ouva maase lifné 'hakhamim beyavne, vehitirouha.
- וְאָמַר תּוֹדוֹס הָרוֹפֵא: אֵין פָּרָה וַחֲזִירָה יוֹצְאָה מֵאֲלֶכְּסַנְדְּרִיָּא שֶׁל מִצְרַיִם, שֶׁאֵין חוֹתְכִין הָאֵם שֶׁלָּהּ, בִּשְׁבִיל שֶׁלֹּא תֵּלֵד. veamar todos harofé: én para va'hazira yotsa méalekesanderiya chel mitsrayim, cheén 'hotkhin haém chelah, bichvil chelo téléd.
- אָמַר רַבִּי טַרְפוֹן: הָלְכָה חֲמוֹרְךָ טַרְפוֹן! אָמַר לוֹ רַבִּי עֲקִיבָא: רַבִּי טַרְפוֹן, אַתָּה מוּמְחֶה לְבֵית דִּין, וְכׇל הַמּוּמְחֶה לְבֵית דִּין פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם. amar rabi tarfon: halkha 'hamorkha tarfon! amar lo rabi akiva: rabi tarfon, ata moum'he levét din, vekhol hamoum'he levét din patour milechalém.
- גְּמָ׳ וְתִיפּוֹק לֵיהּ, דְּטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה, וְטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה חוֹזֵר! gema' vetipok léh, detaa bidvar michna, vetaa bidvar michna 'hozér!
- חֲדָא וְעוֹד קָאָמַר: חֲדָא — דְּטָעָה בִּדְבַר מִשְׁנָה חוֹזֵר, וְעוֹד — אִי נָמֵי בְּשִׁיקּוּל הַדַּעַת טָעִיתָה, מוּמְחֶה לְבֵית דִּין אַתָּה, וְכׇל הַמּוּמְחֶה לְבֵית דִּין פָּטוּר מִלְּשַׁלֵּם. 'hada veod kaamar: 'hada — detaa bidvar michna 'hozér, veod — i namé bechikoul hadaat taita, moum'he levét din ata, vekhol hamoum'he levét din patour milechalém.
- מַתְנִי׳ הַנּוֹטֵל שָׂכָר לִהְיוֹת רוֹאֶה אֶת הַבְּכוֹרוֹת — אֵין שׁוֹחֲטִין עַל פִּיו, אֶלָּא אִם כֵּן הָיָה מוּמְחֶה. matni' hanotél sakhar lihot roe et habekhorot — én cho'hatin al pi, ela im kén haya moum'he.
Daf 29a
- כְּאִילָא בְּיַבְנֶה, שֶׁהִתִּירוּ לוֹ (בְּיַבְנֶה) חֲכָמִים לִהְיוֹת נוֹטֵל אַרְבַּע אִיסָּרוֹת לִבְהֵמָה דַּקָּה, וְשִׁשָּׁה לְגַסָּה, בֵּין תָּם וּבֵין בַּעַל מוּם. keila beyavne, chehitirou lo (beyavne) 'hakhamim lihot notél arba isarot livhéma daka, vechicha legasa, bén tam ouvén baal moum.
- גְּמָ׳ מַאי טַעְמָא? הַאי נְפִישׁ טִירְחֵיהּ, וְהַאי לָא נְפִישׁ טִירְחֵיהּ. gema' ma tama? ha nefich tir'héh, veha la nefich tir'héh.
- בֵּין תָּם וּבֵין בַּעַל מוּם. בִּשְׁלָמָא בַּעַל מוּם — מִשּׁוּם דְּקָא שָׁרֵי לֵיהּ, אֶלָּא תָּם אַמַּאי? דְּאִם כֵּן, אָתֵי לְמִיחְשְׁדֵיהּ, וְאָמְרִי: הַאי בַּעַל מוּם תָּם הוּא, וְהַאי דְּקָא שָׁרֵי לֵיהּ — מִשּׁוּם אַגְרָא. bén tam ouvén baal moum. bichlama baal moum — michoum deka charé léh, ela tam ama? deim kén, até lemi'hchedéh, veamri: ha baal moum tam hou, veha deka charé léh — michoum agra.
- אִי הָכִי, תָּם נָמֵי אָמְרִי: בַּעַל מוּם הוּא, וְהַאי דְּלָא קָשָׁרֵי לֵיהּ סָבַר כִּי הֵיכִי דְּלִשְׁקוֹל אַגְרֵיהּ זִימְנָא אַחֲרִיתִי! חַד זִימְנָא תַּקִּינוּ לֵיה רַבָּנַן, תְּרֵי זִימְנֵי לָא תַּקִּינוּ לֵיה רַבָּנַן. i hakhi, tam namé amri: baal moum hou, veha dela kacharé léh savar ki hékhi delichkol agréh zimna a'hariti! 'had zimna takinou lé rabanan, teré zimné la takinou lé rabanan.
- מַתְנִי׳ הַנּוֹטֵל שְׂכָרוֹ לָדוּן — דִּינָיו בְּטֵילִים, לְהָעִיד — עֵדוֹתָיו בְּטֵילִין, לְהַזּוֹת וּלְקַדֵּשׁ — מֵימָיו מֵי מְעָרָה, אֶפְרוֹ אֵפֶר מִקְלֶה. matni' hanotél sekharo ladoun — dina betélim, lehaid — édota betélin, lehazot oulkadéch — méma mé meara, efro éfer mikle.
- אִם הָיָה כֹּהֵן, מְטַמְּאֵהוּ מִתְּרוּמָתוֹ — מַאֲכִילוֹ וּמַשְׁקוֹ וְסָכוֹ, וְאִם הָיָה זָקֵן — מַרְכִּיבוֹ עַל הַחֲמוֹר, וְנוֹתֵן לוֹ שְׂכָרוֹ כְּפוֹעֵל. im haya kohén, metameéou miteroumato — maakhilo oumachko vesakho, veim haya zakén — markivo al ha'hamor, venotén lo sekharo kefoél.
- גְּמָ׳ מְנָהָנֵי מִילֵּי? אָמַר רַב יְהוּדָה אָמַר רַב, דְּאָמַר קְרָא: ״רְאֵה לִמַּדְתִּי אֶתְכֶם וְגוֹ׳״, מָה אֲנִי בְּחִנָּם — אַף אַתֶּם בְּחִנָּם. gema' menahané milé? amar rav yeouda amar rav, deamar kera: "reé limadti etkhem vego'", ma ani be'hinam — af atem be'hinam.
- תַּנְיָא נָמֵי הָכִי: ״כַּאֲשֶׁר צִוַּנִי ה׳ אֱלֹהָי״ — מָה אֲנִי בְּחִנָּם, אַף אַתֶּם בְּחִנָּם. וּמִנַּיִן שֶׁאִם לֹא מָצָא בְּחִנָּם שֶׁיְּלַמֵּד בְּשָׂכָר? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אֱמֶת קְנֵה״. וּמִנַּיִן שֶׁלֹּא יֹאמַר: כְּשֵׁם שֶׁלְּמַדְתִּיהָ בְּשָׂכָר כָּךְ אֲלַמְּדֶנָּה בְּשָׂכָר? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אֱמֶת קְנֵה וְאַל תִּמְכֹּר״. tanya namé hakhi: "kaacher tsivani h' eloha" — ma ani be'hinam, af atem be'hinam. ouminayin cheim lo matsa be'hinam cheyelaméd besakhar? talmoud lomar: "emet kené". ouminayin chelo yomar: kechém chelemadtiha besakhar kakh alamedena besakhar? talmoud lomar: "emet kené veal timkor".
- לְהַזּוֹת וּלְקַדֵּשׁ — מֵימָיו מֵי מְעָרָה, אֶפְרוֹ אֵפֶר מִקְלֶה. וּרְמִינְהוּ: הַמְקַדֵּשׁ בְּמֵי חַטָּאת בְּאֵפֶר חַטָּאת — הֲרֵי זוֹ מְקוּדֶּשֶׁת, אַף עַל פִּי שֶׁהוּא יִשְׂרָאֵל! lehazot oulkadéch — méma mé meara, efro éfer mikle. ourminou: hamkadéch bemé 'hatat beéfer 'hatat — haré zo mekoudechet, af al pi cheou yisraél!
- אָמַר אַבָּיֵי: לָא קַשְׁיָא — כָּאן בִּשְׂכַר הֲבָאָה וּמִלּוּי, כָּאן בִּשְׂכַר הַזָּאָה וְקִידּוּשׁ. amar abayé: la kachya — kan biskhar havaa oumilou, kan biskhar hazaa vekidouch.
- דַּיְקָא נָמֵי, דְּקָתָנֵי הָכָא ״לְהַזּוֹת וּלְקַדֵּשׁ״, וְהָתָם קָתָנֵי ״הַמְקַדֵּשׁ בְּמֵי חַטָּאת וּבְאֵפֶר חַטָּאת״, שְׁמַע מִינַּהּ. dayka namé, dekatané hakha "lehazot oulkadéch", vehatam katané "hamkadéch bemé 'hatat ouvéfer 'hatat", chema minah.
- אִם הָיָה כֹּהֵן מְטַמְּאֵהוּ מִתְּרוּמָתוֹ כּוּ׳. אִיהוּ גּוּפֵיהּ הֵיכִי אָזֵיל? im haya kohén metameéou miteroumato kou'. iou gouféh hékhi azél?
- לְבֵית הַפְּרָס דְּרַבָּנַן, דְּאָמַר רַב יְהוּדָה אָמַר רַב: מְנַפֵּחַ אָדָם בֵּית הַפְּרָס וְהוֹלֵךְ. levét haperas derabanan, deamar rav yeouda amar rav: menapé'ha adam bét haperas veolékh.
Daf 29b
- וְרַב יְהוּדָה בַּר אַמֵּי מִשְּׁמֵיהּ דְּרַב יְהוּדָה אָמַר: בֵּית הַפְּרָס שֶׁנִּידַּשׁ טָהוֹר. verav yeouda bar amé micheméh derav yeouda amar: bét haperas chenidach taor.
- אִי נָמֵי: בִּשְׁאָר טוּמְאוֹת, דְּלָא מַזְהַר עֲלַיְיהוּ. i namé: bichar toumot, dela mazhar alayou.
- אִם הָיָה זָקֵן — מַרְכִּיבוֹ עַל הַחֲמוֹר. תְּנָא: כְּפוֹעֵל בָּטֵל. אָמַר אַבָּיֵי: כְּפוֹעֵל בָּטֵל שֶׁל אוֹתָהּ מְלָאכָה. im haya zakén — markivo al ha'hamor. tena: kefoél batél. amar abayé: kefoél batél chel otah melakha.
- מַתְנִי׳ הֶחָשׁוּד עַל הַבְּכוֹרוֹת, אֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ בְּשַׂר צְבָאִים, וְלֹא עוֹרוֹת שֶׁאֵינָן עֲבוּדִים. רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ עוֹרוֹת שֶׁל נְקֵבָה, וְאֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ צֶמֶר מְלוּבָּן וְצוֹאִי, אֲבָל לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ טְוִי וּבְגָדִים. matni' he'hachoud al habekhorot, én lok'hin mimenou besar tsevaim, velo orot cheénan avoudim. rabi eliezer omér: lok'hin mimenou orot chel nekéva, veén lok'hin mimenou tsemer melouban vetsoi, aval lok'hin mimenou tevi ouvgadim.
- גְּמָ׳ בְּשַׂר צְבָאִים. דְּמִיחַלַּף בִּדְעֶגְלָה. gema' besar tsevaim. demi'halaf bidegla.
- וְלֹא עוֹרוֹת שֶׁאֵינָן עֲבוּדִים. הָא עֲבוּדִים זָבְנִינַן. אִם אִיתָא דִּבְכוֹר הֲוָה — לָא הֲוָה טָרַח בֵּיהּ, סָבַר: אִי שָׁמְעוּ בֵּיהּ רַבָּנַן מַפְסְדוּ לֵיהּ מִינַּאי. velo orot cheénan avoudim. ha avoudim zavninan. im ita divkhor hava — la hava tara'h béh, savar: i chamou béh rabanan mafsedou léh mina.
- רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר: לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ עוֹרוֹת שֶׁל נְקֵבָה. מַאי טַעְמָא? מִידָּע יְדִיעַ. rabi eliezer omér: lok'hin mimenou orot chel nekéva. ma tama? mida yedia.
- וְתַנָּא קַמָּא, אִם כֵּן, זָכָר נָמֵי חָיֵיק לְזַכְרוּתֵיהּ וְאָמַר ״עַכְבָּרִים אַכְלוּהּ״, וְאִידַּךְ — בֵּי עַכְבָּרִים מִידָּע יְדִיעַ. vetana kama, im kén, zakhar namé 'hayék lezakhroutéh veamar "akhbarim akhlouh", veidakh — bé akhbarim mida yedia.
- וְאֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ צֶמֶר מְלוּבָּן וְצוֹאִי, הַשְׁתָּא צֶמֶר מְלוּבָּן לָא זָבְנִינַן, צוֹאִי מִיבַּעְיָא? אֶלָּא, חֲדָא קָתָנֵי: צֶמֶר מְלוּבָּן מִצּוֹאָתוֹ. veén lok'hin mimenou tsemer melouban vetsoi, hachta tsemer melouban la zavninan, tsoi mibaya? ela, 'hada katané: tsemer melouban mitsoato.
- אֲבָל לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ טְוִי וּבְגָדִים. הַשְׁתָּא טְוִי זָבְנִינַן, בְּגָדִים מִיבַּעְיָא? מַאי בְּגָדִים? נַמְטֵי. aval lok'hin mimenou tevi ouvgadim. hachta tevi zavninan, begadim mibaya? ma begadim? namté.
- מַתְנִי׳ הֶחָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית — אֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ פִּשְׁתָּן, וַאֲפִילּוּ סְרָק, אֲבָל לוֹקְחִין מֵהֶם טְוִי וְאָרִיג. matni' he'hachoud al hacheviit — én lok'hin mimenou pichtan, vaafilou serak, aval lok'hin méhem tevi vearig.
- גְּמָ׳ הַשְׁתָּא טְוִי זָבְנִינַן, אָרִיג מִיבַּעְיָא? מַאי ״אָרִיג״? תִּיכֵּי. gema' hachta tevi zavninan, arig mibaya? ma "arig"? tiké.
- מַתְנִי׳ הֶחָשׁוּד לִהְיוֹת מוֹכֵר תְּרוּמָה לְשׁוּם חוּלִּין — אֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ אֲפִילּוּ מַיִם וָמֶלַח, דִּבְרֵי רַבִּי יְהוּדָה. רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר: כֹּל שֶׁיֵּשׁ בּוֹ זִיקַּת תְּרוּמָה וּמַעַשְׂרוֹת אֵין לוֹקְחִין מִמֶּנּוּ. matni' he'hachoud lihot mokhér terouma lechoum 'houlin — én lok'hin mimenou afilou mayim vamela'h, divré rabi yeouda. rabi chimon omér: kol cheyéch bo zikat terouma oumaasrot én lok'hin mimenou.
- גְּמָ׳ לְאֵתוֹיֵי מַאי? לְאֵתוֹיֵי קִרְבֵי דָגִים, דִּמְעָרְבִי בְּהוּ שֶׁמֶן זַיִת. gema' leétoyé ma? leétoyé kirvé dagim, dimarvi beou chemen zayit.
- הָהוּא טַבָּחָא דַּהֲוָה חָשׁוּד לְזַבּוֹנֵי haou taba'ha dahava 'hachoud lezaboné
Daf 30a
- תַּרְבָּא דְּאַטְמָא בְּמַר דְּכַנְתָּא, קַנְסֵיהּ רָבָא לְזַבּוֹנֵי אֲפִילּוּ אַמְגּוֹזֵי. אֲמַר לֵיהּ רַב פָּפָּא לְרָבָא: כְּמַאן? כְּרַבִּי יְהוּדָה? אִי כְּרַבִּי יְהוּדָה, אֲפִילּוּ מַיִם וָמֶלַח נָמֵי! tarba deatma bemar dekhanta, kanséh rava lezaboné afilou amgozé. amar léh rav papa lerava: keman? kerabi yeouda? i kerabi yeouda, afilou mayim vamela'h namé!
- לְעוֹלָם רַבִּי שִׁמְעוֹן, וּבְאִיסּוּרָא דְּגוּפֵיהּ קָנְסִינַן לֵיהּ. סְתָם דַּרְדְּקֵי גְּרוּ בְּאַמְגּוֹזֵי, וְאָזֵיל וּמְשַׁבֵּשׁ לִבְנֵי טַבָּחֵי, וְגָרֵי לְהוּ בְּאַמְגּוֹזֵי, וּמַיְיתוּ לֵיהּ תַּרְבָּא דְּאַטְמָא, וּמְזַבֵּין לֵיהּ בְּמַר דְּכַנְתָּא. leolam rabi chimon, ouvisoura degouféh kansinan léh. setam dardeké gerou beamgozé, veazél oumchabéch livné taba'hé, vegaré leou beamgozé, oumaytou léh tarba deatma, oumzabén léh bemar dekhanta.
- מַתְנִי׳ הֶחָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית — אֵינוֹ חָשׁוּד עַל הַמַּעַשְׂרוֹת, הֶחָשׁוּד עַל הַמַּעַשְׂרוֹת — אֵינוֹ חָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית. הֶחָשׁוּד עַל זֶה וְעַל זֶה — חָשׁוּד עַל הַטְּהָרוֹת, וְיֵשׁ שֶׁהוּא חָשׁוּד עַל הַטְּהָרוֹת — וְאֵינוֹ חָשׁוּד לֹא עַל זֶה וְלֹא עַל זֶה. זֶה הַכְּלָל: הֶחָשׁוּד עַל דָּבָר — לֹא דָּנוֹ וְלֹא מְעִידוֹ. matni' he'hachoud al hacheviit — éno 'hachoud al hamaasrot, he'hachoud al hamaasrot — éno 'hachoud al hacheviit. he'hachoud al ze veal ze — 'hachoud al hateharot, veyéch cheou 'hachoud al hateharot — veéno 'hachoud lo al ze velo al ze. ze hakelal: he'hachoud al davar — lo dano velo meido.
- גְּמָ׳ מַאי טַעְמָא? שְׁבִיעִית לָא בָּעֲיָא חוֹמָה, מַעֲשֵׂר — כֵּיוָן דְּבָעֵי חוֹמָה, חֲמִיר לֵיהּ. gema' ma tama? cheviit la baaya 'homa, maasér — kévan devaé 'homa, 'hamir léh.
- הֶחָשׁוּד עַל הַמַּעֲשֵׂר. מַאי טַעְמָא? מַעֲשֵׂר אִית לֵיהּ פִּדְיוֹן, שְׁבִיעִית — כֵּיוָן דְּקָא מִיתַּסְרָא לֵיהּ וְלֵית לֵיהּ פִּדְיוֹן — חֲמִירָא לֵיהּ. he'hachoud al hamaasér. ma tama? maasér it léh pidon, cheviit — kévan deka mitasra léh velét léh pidon — 'hamira léh.
- הֶחָשׁוּד עַל זֶה וְעַל זֶה. כֵּיוָן דַּחֲשִׁיד אַדְּאוֹרָיְיתָא, כׇּל שֶׁכֵּן אַדְּרַבָּנַן. he'hachoud al ze veal ze. kévan da'hachid adeorayta, kol chekén aderabanan.
- וְיֵשׁ חָשׁוּד עַל הַטְּהָרוֹת. מַאי טַעְמָא? נְהִי אַדְּרַבָּנַן חֲשִׁיד, אַדְּאוֹרָיְיתָא לָא חֲשִׁיד. וּרְמִינְהִי: נֶאֱמָן עַל הַטְּהָרוֹת — נֶאֱמָן עַל שְׁבִיעִית, הָא חֲשִׁיד — חֲשִׁיד! veyéch 'hachoud al hateharot. ma tama? nehi aderabanan 'hachid, adeorayta la 'hachid. ourminhi: neeman al hateharot — neeman al cheviit, ha 'hachid — 'hachid!
- אָמַר רַבִּי אִילְעַי: מַתְנִיתִין כְּשֶׁרְאִינוּהוּ שֶׁנּוֹהֵג בְּצִינְעָא בְּתוֹךְ בֵּיתוֹ. amar rabi ila: matnitin kecherinouou chenohég betsina betokh béto.
- רַבִּי יַנַּאי בְּרַבִּי יִשְׁמָעֵאל אָמַר: כְּגוֹן דַּהֲוָה חֲשִׁיד לְתַרְוַיְיהוּ, וַאֲתָא קַמֵּי רַבָּנַן וְקַבֵּיל אַתַּרְוַיְיהוּ, וַהֲדַר אִיחֲשַׁד אַחַד מִינַּיְיהוּ, דְּאָמְרִינַן: מִיגּוֹ דַּחֲשִׁיד אַהָא — חֲשִׁיד נָמֵי אַאִידַּךְ. rabi yana berabi yichmaél amar: kegon dahava 'hachid letarvayou, vaata kamé rabanan vekabél atarvayou, vahadar i'hachad a'had minayou, deamrinan: migo da'hachid aha — 'hachid namé aidakh.
- אָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: זוֹ דִּבְרֵי רַבִּי עֲקִיבָא סְתִימְתָּאָה, אֲבָל חֲכָמִים אוֹמְרִים: חָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית — חָשׁוּד עַל הַמַּעֲשֵׂר. amar raba bar bar 'hana amar rabi yo'hanan: zo divré rabi akiva setimtaa, aval 'hakhamim omrim: 'hachoud al hacheviit — 'hachoud al hamaasér.
- מַאן חֲכָמִים? רַבִּי יְהוּדָה, דִּבְאַתְרֵיהּ דְּרַבִּי יְהוּדָה שְׁבִיעִית חֲמִירָא לְהוּ, דְּהָהוּא דַּהֲוָה קָרֵי לֵיהּ לְחַבְרֵיהּ ״דַּיָּירָא בַּר דַּיָּירְתָּא״, אֲמַר לֵיהּ: תֵּיתֵי לִי דְּלָא אֲכַלִי פֵּירוֹת שְׁבִיעִית כְּוָותָךְ. man 'hakhamim? rabi yeouda, divatréh derabi yeouda cheviit 'hamira leou, dehaou dahava karé léh le'havréh "dayara bar dayarta", amar léh: tété li dela akhali pérot cheviit kevatakh.
- אִיכָּא דְּאָמְרִי, אָמַר רַבָּה בַּר בַּר חָנָה אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: זוֹ דִּבְרֵי רַבִּי עֲקִיבָא סְתִימְתָּאָה, אֲבָל חֲכָמִים אוֹמְרִים: חָשׁוּד עַל הַמַּעֲשֵׂר חָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית. וּמַאן חֲכָמִים? רַבִּי מֵאִיר הִיא, דְּאָמַר: חָשׁוּד לְדָבָר אֶחָד הָוֵי חָשׁוּד לְכׇל הַתּוֹרָה כּוּלָּהּ. ika deamri, amar raba bar bar 'hana amar rabi yo'hanan: zo divré rabi akiva setimtaa, aval 'hakhamim omrim: 'hachoud al hamaasér 'hachoud al hacheviit. ouman 'hakhamim? rabi méir hi, deamar: 'hachoud ledavar e'had havé 'hachoud lekhol hatora koulah.
- רַבִּי יוֹנָה וְרַבִּי יִרְמְיָה תַּלְמִידֵי רַבִּי זְעֵירָא, וְאָמְרִי לַהּ רַבִּי יוֹנָה וְרַבִּי זְעֵירָא תַּלְמִידֵי רַבִּי יוֹחָנָן, חַד אָמַר: אֲבָל חֲכָמִים אוֹמְרִים חָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית rabi yona verabi yirmeya talmidé rabi zeéra, veamri lah rabi yona verabi zeéra talmidé rabi yo'hanan, 'had amar: aval 'hakhamim omrim 'hachoud al hacheviit
Daf 30b
- חָשׁוּד עַל הַמַּעֲשֵׂר, וּמַאן חֲכָמִים? רַבִּי יְהוּדָה, וְחַד אָמַר: הֶחָשׁוּד עַל הַמַּעֲשֵׂר חָשׁוּד עַל הַשְּׁבִיעִית, וּמַאן חֲכָמִים? רַבִּי מֵאִיר. 'hachoud al hamaasér, ouman 'hakhamim? rabi yeouda, ve'had amar: he'hachoud al hamaasér 'hachoud al hacheviit, ouman 'hakhamim? rabi méir.
- דְּתַנְיָא: עַם הָאָרֶץ שֶׁקִּיבֵּל עָלָיו דִּבְרֵי חֲבֵירוּת, וְנֶחְשַׁד לְדָבָר אֶחָד — נֶחְשַׁד לְכׇל הַתּוֹרָה כּוּלָּהּ, דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים: אֵינוֹ נֶחְשָׁד אֶלָּא לְאוֹתוֹ דָּבָר בִּלְבַד. detanya: am haarets chekibél ala divré 'havérout, vene'hchad ledavar e'had — ne'hchad lekhol hatora koulah, divré rabi méir. va'hakhamim omrim: éno ne'hchad ela leoto davar bilvad.
- הַגֵּר שֶׁקִּיבֵּל עָלָיו דִּבְרֵי תוֹרָה, אֲפִילּוּ נֶחְשַׁד לְדָבָר אֶחָד — הָוֵי חָשׁוּד לְכׇל הַתּוֹרָה כּוּלָּהּ, וַהֲרֵי הוּא כְּיִשְׂרָאֵל מְשׁוּמָּד. נָפְקָא מִינַּהּ, דְּאִי קַדֵּישׁ — קִידּוּשָׁיו קִידּוּשִׁין. hagér chekibél ala divré tora, afilou ne'hchad ledavar e'had — havé 'hachoud lekhol hatora koulah, vaharé hou keyisraél mechoumad. nafka minah, dei kadéch — kidoucha kidouchin.
- תָּנוּ רַבָּנַן: הַבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת, חוּץ מִדָּבָר אֶחָד — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתוֹ. גּוֹי שֶׁבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי תוֹרָה, חוּץ מִדָּבָר אֶחָד — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתוֹ. רַבִּי יוֹסֵי בְּרַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: אֲפִילּוּ דִּקְדּוּק אֶחָד מִדִּבְרֵי סוֹפְרִים. tanou rabanan: haba lekabél divré 'havérout, 'houts midavar e'had — én mekabelin oto. go cheba lekabél divré tora, 'houts midavar e'had — én mekabelin oto. rabi yosé berabi yeouda omér: afilou dikdouk e'had midivré sofrim.
- וְכֵן בֶּן לֵוִי שֶׁבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי לְוִיָּה, וְכֹהֵן שֶׁבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי כְהוּנָּה, חוּץ מִדָּבָר אֶחָד — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתוֹ, שֶׁנֶּאֱמַר: ״הַמַּקְרִיב אֶת דַּם הַשְּׁלָמִים וְגוֹ׳״, הָעֲבוֹדָה הַמְּסוּרָה לִבְנֵי אַהֲרֹן, כׇּל כֹּהֵן שֶׁאֵינוֹ מוֹדֶה בָּהּ — אֵין לוֹ חֵלֶק בַּכְּהוּנָּה. vekhén ben lévi cheba lekabél divré leviya, vekhohén cheba lekabél divré kheouna, 'houts midavar e'had — én mekabelin oto, cheneemar: "hamakriv et dam hachelamim vego'", haavoda hamesoura livné aharon, kol kohén cheéno mode bah — én lo 'hélek bakeouna.
- תָּנוּ רַבָּנַן: הַבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת, אִם רְאִינוּהוּ שֶׁנּוֹהֵג בְּצִינְעָה בְּתוֹךְ בֵּיתוֹ — מְקַבְּלִין אוֹתוֹ, וְאַחַר כָּךְ מְלַמְּדִין אוֹתוֹ. וְאִם לָאו — מְלַמְּדִין אוֹתוֹ, וְאַחַר כָּךְ מְקַבְּלִין אוֹתוֹ. רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן יוֹחַי אוֹמֵר: בֵּין כָּךְ וּבֵין כָּךְ מְקַבְּלִין אוֹתוֹ, וְהוּא לָמֵד כְּדַרְכּוֹ וְהוֹלֵךְ. tanou rabanan: haba lekabél divré 'havérout, im reinouou chenohég betsina betokh béto — mekabelin oto, vea'har kakh melamedin oto. veim la — melamedin oto, vea'har kakh mekabelin oto. rabi chimon ben yo'ha omér: bén kakh ouvén kakh mekabelin oto, veou laméd kedarko veolékh.
- תָּנוּ רַבָּנַן: מְקַבְּלִין לִכְנָפַיִם, וְאַחַר כָּךְ מְקַבְּלִין לִטְהָרוֹת, וְאִם אָמַר: ״אֵינִי מְקַבֵּל אֶלָּא לִכְנָפַיִם״ — מְקַבְּלִין אוֹתוֹ. קִיבֵּל לַטְּהָרוֹת וְלֹא קִיבֵּל לַכְּנָפַיִם — אַף לַטְּהָרוֹת לֹא קִיבֵּל. tanou rabanan: mekabelin likhnafayim, vea'har kakh mekabelin litharot, veim amar: "éni mekabél ela likhnafayim" — mekabelin oto. kibél lateharot velo kibél lakenafayim — af lateharot lo kibél.
- תָּנוּ רַבָּנַן: עַד כַּמָּה מְקַבְּלִין אוֹתוֹ? בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים: לְמַשְׁקִין — שְׁלֹשִׁים יוֹם, לִכְסוּת — שְׁנֵים עָשָׂר חוֹדֶשׁ. וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים: אֶחָד זֶה וְאֶחָד זֶה — לִשְׁנֵים עָשָׂר חוֹדֶשׁ. tanou rabanan: ad kama mekabelin oto? bét chama omrim: lemachkin — chelochim yom, likhsout — cheném asar 'hodech. ouvét hilél omrim: e'had ze vee'had ze — lichném asar 'hodech.
- אִם כֵּן, הָוֵה לֵיהּ מִקּוּלֵּי בֵּית שַׁמַּאי וּמֵחוּמְרֵי בֵּית הִלֵּל, אֶלָּא בֵּית הִלֵּל אוֹמְרִים: אֶחָד זֶה וְאֶחָד זֶה לִשְׁלשִׁים. im kén, havé léh mikoulé bét chama oumé'houmré bét hilél, ela bét hilél omrim: e'had ze vee'had ze lichlchim.
- (סִימָן: חָבֵר, תַּלְמִיד, תְּכֵלֶת, מֶכֶס, חָזַר, גַּבַּאי, בְּעַצְמוֹ). (siman: 'havér, talmid, tekhélet, mekhes, 'hazar, gaba, beatsmo).
- תָּנוּ רַבָּנַן: הַבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת — צָרִיךְ לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים, וּבָנָיו וּבְנֵי בֵּיתוֹ אֵינָן צְרִיכִין לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים. רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל אוֹמֵר: אַף בָּנָיו וּבְנֵי בֵיתוֹ צְרִיכִין לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים, לְפִי שֶׁאֵינוֹ דּוֹמֶה חָבֵר שֶׁקִּיבֵּל לְבֶן חָבֵר שֶׁקִּיבֵּל. tanou rabanan: haba lekabél divré 'havérout — tsarikh lekabél bifné chelocha 'havérim, ouvana ouvné béto énan tserikhin lekabél bifné chelocha 'havérim. raban chimon ben gamliél omér: af bana ouvné véto tserikhin lekabél bifné chelocha 'havérim, lefi cheéno dome 'havér chekibél leven 'havér chekibél.
- תָּנוּ רַבָּנַן: הַבָּא לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת — צָרִיךְ לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים, וַאֲפִילּוּ תַּלְמִיד חָכָם צָרִיךְ לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים. זָקֵן וְיוֹשֵׁב בִּישִׁיבָה — אֵינוֹ צָרִיךְ לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים, שֶׁכְּבָר קִיבֵּל עָלָיו מִשָּׁעָה שֶׁיָּשַׁב. אַבָּא שָׁאוּל אוֹמֵר: אַף תַּלְמִיד חָכָם אֵינוֹ צָרִיךְ לְקַבֵּל בִּפְנֵי שְׁלֹשָׁה חֲבֵירִים, וְלֹא עוֹד אֶלָּא שֶׁאֲחֵרִים מְקַבְּלִין לְפָנָיו. tanou rabanan: haba lekabél divré 'havérout — tsarikh lekabél bifné chelocha 'havérim, vaafilou talmid 'hakham tsarikh lekabél bifné chelocha 'havérim. zakén veochév bichiva — éno tsarikh lekabél bifné chelocha 'havérim, chekevar kibél ala michaa cheyachav. aba chaoul omér: af talmid 'hakham éno tsarikh lekabél bifné chelocha 'havérim, velo od ela chea'hérim mekabelin lefana.
- אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: בִּימֵי בְּנוֹ שֶׁל רַבִּי חֲנִינָא בֶּן אַנְטִיגְנוֹס נִשְׁנֵית מִשְׁנָה זוֹ. רַבִּי יְהוּדָה וְרַבִּי יוֹסֵי אִיסְתַּפַּק לְהוּ מִילְּתָא בִּטְהָרוֹת, שַׁדַּרוּ רַבָּנַן לְגַבֵּי בְּנוֹ שֶׁל רַבִּי חֲנִינָא בֶּן אַנְטִיגְנוֹס, אֵזִילוּ אֱמַרוּ לֵיהּ: לְעַיֵּין בַּהּ. אַשְׁכְּחוּהּ דְּקָא טָעֵין טְהָרוֹת, אוֹתֵיב רַבָּנַן מִדִּידֵיהּ לְגַבַּיְיהוּ, וְקָאֵי אִיהוּ לְעַיּוֹנֵי בַּהּ. amar rabi yo'hanan: bimé beno chel rabi 'hanina ben antignos nichnét michna zo. rabi yeouda verabi yosé istapak leou mileta bitharot, chadarou rabanan legabé beno chel rabi 'hanina ben antignos, ézilou emarou léh: leayén bah. achke'houh deka taén teharot, otév rabanan mididéh legabayou, vekaé iou leayoné bah.
- אֲתוֹ אָמְרִי לֵיהּ לְרַבִּי יְהוּדָה וְרַבִּי יוֹסֵי, אֲמַר לְהוּ רַבִּי יְהוּדָה: אָבִיו שֶׁל זֶה בִּיזָּה תַּלְמִידֵי חֲכָמִים, אַף הוּא מְבַזֶּה תַּלְמִידֵי חֲכָמִים! ato amri léh lerabi yeouda verabi yosé, amar leou rabi yeouda: avi chel ze biza talmidé 'hakhamim, af hou mevaze talmidé 'hakhamim!
- אָמַר לוֹ רַבִּי יוֹסֵי: כְּבוֹד זָקֵן יְהֵא מוּנָּח בִּמְקוֹמוֹ, אֶלָּא מִיּוֹם שֶׁחָרַב בֵּית הַמִּקְדָּשׁ נָהֲגוּ כֹּהֲנִים סִילְסוּל בְּעַצְמָן, שֶׁאֵין מוֹסְרִין אֶת הַטְּהָרוֹת לְכׇל אָדָם. amar lo rabi yosé: kevod zakén yehé mouna'h bimkomo, ela miyom che'harav bét hamikdach nahagou kohanim silsoul beatsman, cheén mosrin et hateharot lekhol adam.
- תָּנוּ רַבָּנַן: חָבֵר שֶׁמֵּת — אִשְׁתּוֹ וּבָנָיו וּבְנֵי בֵּיתוֹ הֲרֵי הֵן בְּחֶזְקָתָן, עַד שֶׁיֵּחָשֵׁדוּ. וְכֵן חָצֵר שֶׁמּוֹכְרִין בָּהּ תְּכֵלֶת — הֲרֵי הִיא בְּחֶזְקָתָהּ, עַד שֶׁתִּיפָּסֵל. tanou rabanan: 'havér chemét — ichto ouvana ouvné béto haré hén be'hezkatan, ad cheyé'hachédou. vekhén 'hatsér chemokhrin bah tekhélet — haré hi be'hezkatah, ad chetipasél.
- תָּנוּ רַבָּנַן: אֵשֶׁת עַם הָאָרֶץ שֶׁנִּשֵּׂאת לְחָבֵר, וְכֵן בִּתּוֹ שֶׁל עַם הָאָרֶץ שֶׁנִּשֵּׂאת לְחָבֵר, וְכֵן עַבְדּוֹ שֶׁל עַם הָאָרֶץ שֶׁנִּמְכַּר לְחָבֵר — כּוּלָּן צְרִיכִין לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת בַּתְּחִלָּה. אֲבָל אֵשֶׁת חָבֵר שֶׁנִּשֵּׂאת לְעַם הָאָרֶץ, וְכֵן בִּתּוֹ שֶׁל חָבֵר שֶׁנִּשֵּׂאת לְעַם הָאָרֶץ, וְכֵן עַבְדּוֹ שֶׁל חָבֵר שֶׁנִּמְכַּר לְעַם הָאָרֶץ — אֵין צְרִיכִין לְקַבֵּל דִּבְרֵי חֲבֵירוּת בַּתְּחִלָּה. tanou rabanan: échet am haarets chenisét le'havér, vekhén bito chel am haarets chenisét le'havér, vekhén avdo chel am haarets chenimkar le'havér — koulan tserikhin lekabél divré 'havérout bate'hila. aval échet 'havér chenisét leam haarets, vekhén bito chel 'havér chenisét leam haarets, vekhén avdo chel 'havér chenimkar leam haarets — én tserikhin lekabél divré 'havérout bate'hila.
- רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: אַף הֵן צְרִיכִין לְקַבֵּל עֲלֵיהֶן דִּבְרֵי חֲבֵירוּת לְכַתְּחִלָּה. רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן אֶלְעָזָר אוֹמֵר מִשּׁוּם רַבִּי מֵאִיר: מַעֲשֶׂה בְּאִשָּׁה אַחַת שֶׁנִּשֵּׂאת לְחָבֵר וְהָיְתָה קוֹמַעַת לוֹ תְּפִילִּין עַל יָדוֹ, נִשֵּׂאת לְעַם הָאָרֶץ וְהָיְתָה קוֹשֶׁרֶת לוֹ קִשְׁרֵי מוֹכֵס עַל יָדוֹ. rabi méir omér: af hén tserikhin lekabél aléhen divré 'havérout lekhate'hila. rabi chimon ben elazar omér michoum rabi méir: maase beicha a'hat chenisét le'havér vehayta komaat lo tefilin al yado, nisét leam haarets vehayta kocheret lo kichré mokhés al yado.
Daf 31a
- תָּנוּ רַבָּנַן: וְכוּלָּן שֶׁחָזְרוּ בָּהֶן אֵין מְקַבְּלִין אוֹתָן עוֹלָמִית, דִּבְרֵי רַבִּי מֵאִיר. רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר: חָזְרוּ בְּמַטְמוֹנִיּוֹת — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתָן, בְּפַרְהֶסְיָא — מְקַבְּלִין אוֹתָן. tanou rabanan: vekhoulan che'hazrou bahen én mekabelin otan olamit, divré rabi méir. rabi yeouda omér: 'hazrou bematmoniyot — én mekabelin otan, befarhesya — mekabelin otan.
- אִיכָּא דְּאָמְרִי: אִם עָשׂוּ דִּבְרֵיהֶן בְּמַטְמוֹנִיּוֹת — מְקַבְּלִין אוֹתָן, בְּפַרְהֶסְיָא — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתָן. ika deamri: im asou divréhen bematmoniyot — mekabelin otan, befarhesya — én mekabelin otan.
- רַבִּי שִׁמְעוֹן וְרַבִּי יְהוֹשֻׁעַ בֶּן קׇרְחָה אוֹמְרִים: בֵּין כָּךְ וּבֵין כָּךְ מְקַבְּלִין אוֹתָן, מִשּׁוּם שֶׁנֶּאֱמַר: ״שׁוּבוּ בָּנִים שׁוֹבָבִים״. אָמַר רַבִּי יִצְחָק אִישׁ כְּפַר עַכּוֹ אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: הֲלָכָה כְּאוֹתוֹ הַזּוּג. rabi chimon verabi yeochoua ben kor'ha omrim: bén kakh ouvén kakh mekabelin otan, michoum cheneemar: "chouvou banim chovavim". amar rabi yits'hak ich kefar ako amar rabi yo'hanan: halakha keoto hazoug.
- תָּנוּ רַבָּנַן, בָּרִאשׁוֹנָה הָיוּ אוֹמְרִים: חָבֵר וְנַעֲשָׂה גַּבַּאי — דּוֹחִין אוֹתוֹ מֵחֲבֵירָתוֹ, פֵּירַשׁ — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתוֹ. חָזְרוּ לוֹמַר: פֵּירַשׁ — הֲרֵי הוּא כְּכׇל אָדָם. tanou rabanan, barichona haou omrim: 'havér venaasa gaba — do'hin oto mé'havérato, pérach — én mekabelin oto. 'hazrou lomar: pérach — haré hou kekhol adam.
- רַב הוּנָא בַּר חִיָּיא אִיצְטְרִיכָא לֵיהּ שַׁעְתָּא, הֲוָה עָיֵיל גַּבֵּיהּ רַבָּה וְרַב יוֹסֵף וְאַרְבַּע מְאָה זוּגֵא דְּרַבָּנַן. שְׁמַע דְּאָתוּ, קְטַיר לְהוּ אַרְבַּע מְאָה תַּכְתָּקֵי. לְסוֹף שְׁמַעוּ דְּנַעֲשָׂה גַּבַּאי, שְׁלַחוּ לֵיהּ: זִיל לַחֲשִׁיבוּתֵיהּ, זִיל לְקַדְמוּתֵיהּ. שְׁלַח לְהוּ: הֲדַרִי בִּי. רַב יוֹסֵף לָא אֲזַל, רַבָּה אֲזַל. rav houna bar 'hiya itsterikha léh chata, hava ayél gabéh raba verav yoséf vearba mea zougé derabanan. chema deatou, ketar leou arba mea takhtaké. lesof chemaou denaasa gaba, chela'hou léh: zil la'hachivoutéh, zil lekadmoutéh. chela'h leou: hadari bi. rav yoséf la azal, raba azal.
- רַב יוֹסֵף אָמַר: תְּנֵינָא, פֵּירַשׁ — אֵין מְקַבְּלִין אוֹתוֹ; רַבָּה אָמַר: תְּנֵינָא, חָזְרוּ לוֹמַר: פֵּירַשׁ — הֲרֵי הוּא כְּכׇל אָדָם. rav yoséf amar: tenéna, pérach — én mekabelin oto; raba amar: tenéna, 'hazrou lomar: pérach — haré hou kekhol adam.
- תָּנוּ רַבָּנַן: כׇּל הַבְּכוֹרוֹת אָדָם רוֹאֶה, חוּץ מִשֶּׁל עַצְמוֹ, וְרוֹאֶה אֶת קֳדָשָׁיו, וְאֶת מַעְשְׂרוֹתָיו, וְנִשְׁאָל עַל טׇהֳרוֹתָיו. tanou rabanan: kol habekhorot adam roe, 'houts michel atsmo, veroe et kodacha, veet maserota, venichal al tohorota.
- אָמַר מָר: כׇּל הַבְּכוֹרוֹת אָדָם רוֹאֶה חוּץ מִשֶּׁל עַצְמוֹ. בְּמַאי עָסְקִינַן? אִילֵימָא בְּחַד — מִי מְהֵימַן? אֶלָּא בִּתְלָתָא, וּמִי חֲשִׁידִי? וְהָתְנַן: מֵיאֲנָה אוֹ שֶׁחָלְצָה בְּפָנָיו — יִשָּׂאֶנָּה, מִפְּנֵי שֶׁהוּא בֵּית דִּין! amar mar: kol habekhorot adam roe 'houts michel atsmo. bema askinan? iléma be'had — mi mehéman? ela bitlata, oumi 'hachidi? vehatnan: méana o che'haltsa befana — yisaena, mipené cheou bét din!
- לְעוֹלָם בְּחַד, וְכִדְאָמַר רַב חִסְדָּא אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: בְּיָחִיד מוּמְחֶה, הָכָא נָמֵי בְּיָחִיד מוּמְחֶה. leolam be'had, vekhidamar rav 'hisda amar rabi yo'hanan: beya'hid moum'he, hakha namé beya'hid moum'he.
- וְרוֹאֶה אֶת קֳדָשָׁיו, דְּאִי בָּעֵי מִיתְּשִׁיל עֲלַיְיהוּ. veroe et kodacha, dei baé mitechil alayou.
- וּמַעְשְׂרוֹתָיו, דְּאִי בָּעֵי שָׁדֵי בֵּיהּ מוּמָא בְּכוּלֵּיהּ עֶדְרֵיהּ. oumaserota, dei baé chadé béh mouma bekhouléh edréh.
- וְנִשְׁאָל עַל טׇהֳרוֹתָיו, דְּהָא חֲזוּ לֵיהּ בִּימֵי טוּמְאָתוֹ. venichal al tohorota, deha 'hazou léh bimé toumato.
- הֲדַרַן עֲלָךְ עַד כַּמָּה יִשְׂרָאֵל חַיָּיבִין. hadaran alakh ad kama yisraél 'hayavin.
- מַתְנִי׳ כָּל פְּסוּלֵי הַמּוּקְדָּשִׁין, הֲנָאָתָן לַהֶקְדֵּשׁ, נִמְכָּרִין בָּאִיטְלִיז, וְנִשְׁחָטִין בָּאִיטְלִיז, וְנִשְׁקָלִין בְּלִיטְרָא, matni' kal pesoulé hamoukdachin, hanaatan lahekdéch, nimkarin baitliz, venich'hatin baitliz, venichkalin belitra,
- חוּץ מִן הַבְּכוֹר וְהַמַּעֲשֵׂר, שֶׁהֲנָיָיתָן לַבְּעָלִים. פְּסוּלֵי הַמּוּקְדָּשִׁין — הֲנָיָיתָן לַהֶקְדֵּשׁ. 'houts min habekhor vehamaasér, chehanayatan labealim. pesoulé hamoukdachin — hanayatan lahekdéch.
- וְשׁוֹקְלִין מָנָה כְּנֶגֶד מָנָה בַּבְּכוֹר. vechoklin mana keneged mana babekhor.